ΣυμβΑΠ 1360/2024: Τα δικαστικά έξοδα της ποινικής δίκης δεν υπάγονται στην αρχή της αναδρομικής εφαρμογής του επιεικέστερου νόμου

Με την υπ’ αριθ. 1360/2024 απόφασή του, ο Άρειος Πάγος έκρινε ότι οι διατάξεις που αφορούν τα δικαστικά έξοδα της ποινικής διαδικασίας δεν υπάγονται στην αρχή της αναδρομικής εφαρμογής του επιεικέστερου νόμου, όπως αυτή κατοχυρώνεται στο άρθρο 2 του Ποινικού Κώδικα.

Σύμφωνα με το άρθρο 2 ΠΚ, όταν από την τέλεση μιας πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της έχουν ισχύσει διαφορετικές νομοθετικές ρυθμίσεις, εφαρμόζεται εκείνη που οδηγεί στην ευμενέστερη μεταχείριση του κατηγορουμένου. Ωστόσο, ο Άρειος Πάγος διευκρίνισε ότι ο κανόνας αυτός αφορά αποκλειστικά ζητήματα ουσιαστικού ποινικού δικαίου και δεν εκτείνεται στις ρυθμίσεις που αφορούν τα δικαστικά έξοδα.

Κατά το σκεπτικό της απόφασης, τα έξοδα της ποινικής διαδικασίας που επιδικάζονται υπέρ του Δημοσίου δεν συνιστούν ποινική κύρωση, αλλά αποσκοπούν στην κάλυψη των δαπανών στις οποίες υποβλήθηκε το κράτος για τη διερεύνηση και δίωξη του εγκλήματος. Για τον λόγο αυτό χαρακτηρίζονται ως πολιτική απαίτηση του Δημοσίου και δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 2 ΠΚ.

Στην υπό κρίση υπόθεση, η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε ως απαράδεκτη λόγω εκπρόθεσμης άσκησης. Κατά συνέπεια, το Δικαστήριο επέβαλε σε βάρος της αναιρεσείουσας δικαστικά έξοδα ύψους 800 ευρώ, εφαρμόζοντας τις διατάξεις του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας όπως τροποποιήθηκαν με τον Ν. 5090/2024 και τέθηκαν σε ισχύ από την 1η Μαΐου 2024.

Η απόφαση παρουσιάζει ιδιαίτερο νομολογιακό ενδιαφέρον, καθώς αποσαφηνίζει ότι οι μεταβολές στο ύψος των δικαστικών εξόδων δεν υπόκεινται στον κανόνα της αναδρομικής εφαρμογής του ευμενέστερου νόμου, επιβεβαιώνοντας τη διάκριση μεταξύ ουσιαστικών ποινικών διατάξεων και ρυθμίσεων δικονομικού χαρακτήρα.

Δείτε αναλυτικά την απόφαση στο areiospagos.gr.