Έκθεση 2025 του ΕΜΗΔΙΠΑ: Αυξημένες καταγγελίες για αυθαιρεσία και προβληματισμός για την ποιότητα των ερευνών

Ο Συνήγορος του Πολίτη, στο πλαίσιο της αρμοδιότητάς του ως Εθνικός Μηχανισμός Διερεύνησης Περιστατικών Αυθαιρεσίας (ΕΜΗΔΙΠΑ), δημοσίευσε την Ετήσια Έκθεση για το 2025, καταγράφοντας αυξημένο αριθμό υποθέσεων και επισημαίνοντας αδυναμίες στη διερεύνηση περιστατικών που αφορούν στελέχη των σωμάτων ασφαλείας.

Η έκθεση εστιάζει σε σημαντικές υποθέσεις που απασχόλησαν τη δημόσια συζήτηση, μεταξύ των οποίων περιστατικά χρήσης χειροβομβίδων κρότου-λάμψης που προκάλεσαν τραυματισμούς πολιτών.

Κατά τη διάρκεια του 2025, ο Μηχανισμός διαχειρίστηκε 272 υποθέσεις, αριθμός αυξημένος κατά 53% σε σχέση με το προηγούμενο έτος και ο δεύτερος υψηλότερος που έχει καταγραφεί από την έναρξη λειτουργίας του, μετά το 2021. Παράλληλα, οι καταγγελίες πολιτών για περιστατικά αυθαιρεσίας από στελέχη των σωμάτων ασφαλείας αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 70%, ενώ οι εσωτερικές έρευνες που διέταξε η Ελληνική Αστυνομία παρουσίασαν αύξηση περίπου 40% σε σύγκριση με το 2024.

Ιδιαίτερη αύξηση καταγράφηκε και στις υποθέσεις που αφορούν το Λιμενικό Σώμα – Ελληνική Ακτοφυλακή, οι οποίες σχεδόν τετραπλασιάστηκαν μέσα στο 2025.

Αντίθετα, η έκθεση επισημαίνει ότι και το 2025 δεν διαβιβάστηκε καμία υπόθεση από τη Γενική Γραμματεία Αντεγκληματικής Πολιτικής σχετικά με καταγγελίες αυθαιρεσίας σωφρονιστικών υπαλλήλων ή περιστατικά μη προστασίας κρατουμένων από βία μεταξύ συγκρατουμένων, γεγονός που προκαλεί έντονο προβληματισμό.

Παράλληλα, τρεις καταδικαστικές αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) διαβιβάστηκαν στον ΕΜΗΔΙΠΑ από το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, ώστε να εξεταστεί η ανάγκη νέας διοικητικής διερεύνησης υποθέσεων στις οποίες το Δικαστήριο διαπίστωσε σοβαρές πλημμέλειες στις εσωτερικές πειθαρχικές διαδικασίες.

Όσον αφορά τα πορίσματα που εξέδωσε ο Μηχανισμός μέσα στο 2025, η εικόνα παραμένει ανησυχητική. Σε περίπου δύο στις τρεις υποθέσεις που αξιολογήθηκαν, ο Συνήγορος του Πολίτη διατύπωσε επιφυλάξεις για την πληρότητα και την επάρκεια των ερευνών που είχαν προηγηθεί, συνοδεύοντας τα πορίσματά του με συγκεκριμένες παρατηρήσεις και συστάσεις προς τις αρμόδιες αρχές.

Οι περισσότερες υποθέσεις αφορούσαν καταγγελίες για παραβίαση της σωματικής ακεραιότητας, της υγείας και της προσωπικής ελευθερίας, ενώ εξετάστηκαν και περιστατικά που σχετίζονται με την προστασία του δικαιώματος στη ζωή.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στην ολοκλήρωση της αυτεπάγγελτης έρευνας του ΕΜΗΔΙΠΑ για το πολύνεκρο ναυάγιο της Πύλου. Το σχετικό πόρισμα διαβιβάστηκε τον Φεβρουάριο του 2025 στον Υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, προκειμένου να εξεταστεί η άσκηση πειθαρχικής διαδικασίας, καθώς και στην αρμόδια Εισαγγελική Αρχή του Ναυτοδικείου Πειραιά για την αξιολόγηση ενδεχόμενων ποινικών ευθυνών.

Σύμφωνα με την έκθεση, ενώ η ποινική διερεύνηση προχώρησε με διεύρυνση του κύκλου των υπόπτων και του αντικειμένου της έρευνας, το αρμόδιο Υπουργείο δεν έχει μέχρι σήμερα κινήσει τις προβλεπόμενες πειθαρχικές διαδικασίες. Ο Συνήγορος του Πολίτη επισημαίνει ότι η στάση αυτή συνοδεύεται από καθυστερήσεις και απόπειρες αμφισβήτησης του έργου και της θεσμικής αποστολής της Ανεξάρτητης Αρχής.

Πηγή: synigoros.gr