Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας: Ανοίγει η δημόσια συζήτηση για το νέο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εργασίας.
By Νομικά Νέα

Σε διαδικασία δημόσιας διαβούλευσης τέθηκε το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης με τίτλο «Εθνική Κοινωνική Συμφωνία για την Ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας». Το νομοσχέδιο αποσκοπεί στη θεσμική ενσωμάτωση και εφαρμογή της συμφωνίας που επετεύχθη μεταξύ της Κυβέρνησης και των Εθνικών Κοινωνικών Εταίρων, με στόχο την αναβάθμιση του συστήματος συλλογικών διαπραγματεύσεων.

Σκοπός και αναγκαιότητα των ρυθμίσεων

Όπως επισημαίνεται στην αιτιολογική έκθεση, η περιορισμένη διάδοση των συλλογικών συμβάσεων εργασίας έχει ως αποτέλεσμα:

  • τη διαφοροποίηση των όρων εργασίας εντός του ίδιου κλάδου,
  • τη μείωση της ασφάλειας και της προβλεψιμότητας για εργαζομένους και επιχειρήσεις,
  • καθώς και στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό.

Παράλληλα, η απουσία συλλογικών ρυθμίσεων αποδυναμώνει τη διαπραγματευτική ισχύ των εργαζομένων και περιορίζει τον θεσμικό κοινωνικό διάλογο, επηρεάζοντας αρνητικά τη συνοχή των εργασιακών σχέσεων και τη συνολική λειτουργία της οικονομίας.

Κεντρικές παρεμβάσεις του νομοσχεδίου

Με τις προτεινόμενες διατάξεις επιδιώκεται:

  • η διεύρυνση της εφαρμογής των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας (ΣΣΕ),
  • η ενίσχυση της προστασίας των εργαζομένων μετά τη λήξη μιας ΣΣΕ,
  • και η επιτάχυνση των μηχανισμών επίλυσης συλλογικών διαφορών, μέσω αναμόρφωσης του πλαισίου λειτουργίας του Οργανισμού Μεσολάβησης και Διαιτησίας (Ο.ΜΕ.Δ.).

Στόχος είναι η αύξηση του ποσοστού κάλυψης των εργαζομένων από συλλογικές συμβάσεις, η βελτίωση των διαδικασιών σύναψης, επέκτασης και εφαρμογής τους, καθώς και η δημιουργία ενός πιο σταθερού και λειτουργικού συστήματος συλλογικών διαπραγματεύσεων σε μακροπρόθεσμο επίπεδο.

Βασικοί άξονες του σχεδίου νόμου

1️⃣ Διευκόλυνση της επέκτασης των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας

  • Το απαιτούμενο ποσοστό κάλυψης για την επέκταση μίας ΣΣΕ μειώνεται από 50% σε 40% των εργαζομένων του κλάδου ή επαγγέλματος.
  • Το ποσοτικό κριτήριο δεν εφαρμόζεται όταν τη ΣΣΕ συνυπογράφουν Εθνικοί Κοινωνικοί Εταίροι.
  • Παρέχεται η δυνατότητα στη ΓΣΕΕ να συνάπτει ή να συνυπογράφει επικουρικά κλαδικές ΣΣΕ, εφόσον της ζητηθεί από μέλος της, ώστε να ενεργοποιείται η νέα διαδικασία επέκτασης.
  • Το πεδίο εφαρμογής των ΣΣΕ εξειδικεύεται μέσω ρητής αναφοράς Κωδικών Αριθμών Δραστηριότητας (Κ.Α.Δ.) και άλλων προσδιοριστικών στοιχείων.
  • Ενισχύεται ο ρόλος των λειτουργικών Μητρώων Οργανώσεων (ΓΕΜΗΣΟΕ και ΓΕΜΗΟΕ) για τον προσδιορισμό της κάλυψης.
  • Περιορίζονται τα απαιτούμενα στοιχεία εγγραφής στα απολύτως αναγκαία.
  • Η μη εγγραφή στα Μητρώα δεν συνεπάγεται αναστολή συνδικαλιστικών δικαιωμάτων.
  • Η εγγραφή καθίσταται αναγκαία μόνο για την επέκταση ΣΣΕ και την προσφυγή στον Ο.ΜΕ.Δ.
  • Τα εκλογικά έγγραφα των συνδικαλιστικών οργανώσεων κατατίθενται πλέον στο Πρωτοδικείο και όχι στο Μητρώο.

2️⃣ Πλήρης προστασία εργαζομένων μετά τη λήξη ΣΣΕ

  • Όλοι οι όροι που αφορούν τους εργαζόμενους διατηρούνται και μετά τη λήξη της ΣΣΕ.
  • Θεσπίζεται τρίμηνη παράταση της ισχύος των συλλογικών συμβάσεων.
  • Μετά την πάροδο του τριμήνου, οι όροι της ΣΣΕ εξακολουθούν να εφαρμόζονται έως τη σύναψη νέας συλλογικής ή ατομικής σύμβασης (πλήρης μετενέργεια).
  • Καταργείται η ρύθμιση της μερικής μετενέργειας που ισχύει από το 2012.
  • Επαναφέρεται το προμνημονιακό καθεστώς πλήρους μετενέργειας.
  • Οι νεοπροσλαμβανόμενοι εργαζόμενοι καλύπτονται επίσης από τη ΣΣΕ κατά το διάστημα της τρίμηνης παράτασης.

3️⃣ Ταχύτερη επίλυση συλλογικών διαφορών μέσω Ο.ΜΕ.Δ.

  • Εισάγεται μηχανισμός προελέγχου των μονομερών αιτήσεων για Μεσολάβηση και Διαιτησία.
  • Συστήνεται τριμελής Επιτροπή στον Ο.ΜΕ.Δ., αρμόδια για τον έλεγχο των νόμιμων προϋποθέσεων προσφυγής.
  • Η Επιτροπή θα αποτελείται από:
    • έναν Καθηγητή Εργατικού Δικαίου,
    • έναν Καθηγητή Οικονομικών,
    • έναν αφυπηρετήσαντα δικαστή ανώτατου δικαστηρίου.
  • Τα μέλη θα ορίζονται με θητεία από το Διοικητικό Συμβούλιο του Ο.ΜΕ.Δ.
  • Καταργείται ο δεύτερος βαθμός διαιτησίας, με στόχο την επιτάχυνση της διαδικασίας, ενώ διατηρείται η δυνατότητα δικαστικής προσβολής της διαιτητικής απόφασης.

Η συμμετοχή στη δημόσια διαβούλευση είναι ανοικτή έως τις 28 Ιανουαρίου 2026 και ώρα 22:00, μέσω της πλατφόρμας opengov.gr. μ.μ., στο opengov.gr.