Σε δημόσια διαβούλευση το φορολογικό νομοσχέδιο: Μειώσεις φόρων, ενισχύσεις και νέες ρυθμίσεις για το 2027-2030

Σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση τέθηκε το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με τίτλο «Ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος, της αποταμίευσης και των επενδύσεων, φορολογικές, μισθολογικές, συνταξιοδοτικές διατάξεις και λοιπές διατάξεις κοινωνικής πολιτικής».

Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει παρεμβάσεις στη φορολογία φυσικών προσώπων και επιχειρήσεων, οικονομικές ενισχύσεις για συνταξιούχους και οικογένειες, μέτρα για τη στεγαστική πολιτική, μισθολογικές και συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις, καθώς και τη δημιουργία ειδικού επενδυτικού λογαριασμού για ανηλίκους. Οι προβλέψεις εντάσσονται στον σχεδιασμό για την περίοδο 2027-2030, με ορισμένα μέτρα να προβλέπεται να εφαρμοστούν ήδη από το φορολογικό έτος 2026.

Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται στη φορολόγηση τρίτεκνων οικογενειών και κατά κύριο επάγγελμα αγροτών. Για τους τρίτεκνους θεσπίζεται μηδενικός φορολογικός συντελεστής για εισόδημα έως 20.000 ευρώ, με έναρξη από το φορολογικό έτος 2027. Οι μισθωτοί θα δουν τη σχετική ελάφρυνση από την 1η Ιανουαρίου 2027. Σύμφωνα με το Υπουργείο, το μέτρο εκτιμάται ότι θα ωφελήσει 87.000 από τους συνολικά 152.000 τρίτεκνους που βρίσκονται πάνω από το ισχύον αφορολόγητο όριο. Με τη ρύθμιση, το όριο αυτό αυξάνεται από 14.364 σε 25.364 ευρώ.

Αντίστοιχη πρόβλεψη εισάγεται για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, με μηδενικό συντελεστή για εισόδημα έως 20.000 ευρώ από το φορολογικό έτος 2026, δηλαδή για τις φορολογικές δηλώσεις του 2027. Εκτιμάται ότι θα ωφεληθούν περίπου 47.000 από τους 246.000 επαγγελματίες αγρότες. Για αγρότη χωρίς τέκνα, το αφορολόγητο όριο διαμορφώνεται από 8.633 σε 22.204 ευρώ.

Αλλαγές προβλέπονται και στον τρόπο υπολογισμού του ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος των ελεύθερων επαγγελματιών, επίσης από το φορολογικό έτος 2026. Ειδικότερα:

• Οι συνεπείς επαγγελματίες που έχουν υποβάλει όλα τα στοιχεία στο myDATA, έχουν διασυνδέσει τα POS με τις ταμειακές μηχανές και δεν έχουν υποπέσει σε φορολογικές ή εργατικές παραβάσεις κατά την τελευταία πενταετία απαλλάσσονται από τις προσαυξήσεις που συνδέονται με τον κύκλο εργασιών και τη μισθοδοσία, καθώς και από το κριτήριο του υψηλότερου μισθού εργαζομένου.
• Η μείωση κατά 50% του ελάχιστου εισοδήματος επεκτείνεται σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους και έως 2.200 κατοίκους στη Δυτική Μακεδονία, από το σημερινό όριο των 1.500 κατοίκων.
• Για τους εκμεταλλευτές ταξί, το ελάχιστο εισόδημα θα υπολογίζεται με βάση το ποσοστό ιδιοκτησίας τους στο όχημα. Παράλληλα, εξαιρούνται από το σχετικό τεκμήριο ανήλικα τέκνα που διαθέτουν άδεια εκμετάλλευσης ταξί.

Επιπλέον, η προκαταβολή φόρου για τις ατομικές επιχειρήσεις μειώνεται από 55% σε 50%, από το φορολογικό έτος 2027. Για τον ιδιωτικό τομέα προβλέπεται μείωση ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5% από τον Απρίλιο του 2027, η οποία θα προέλθει εξ ολοκλήρου από τις εισφορές των εργαζομένων.

Το τέλος επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα καταργείται από το φορολογικό έτος 2026 για έδρες και υποκαταστήματα εκτός της Περιφέρειας Αττικής, συμπεριλαμβανομένης της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων Αττικής. Για τις εγκαταστάσεις εντός της Περιφέρειας Αττικής προβλέπεται μείωση κατά 50% το 2027 και πλήρης κατάργηση το 2028.

Για επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό από το φορολογικό έτος 2027 θεσπίζονται επιταχυνόμενες αποσβέσεις. Οι αποσβέσεις που σήμερα κατανέμονται με συντελεστή 10% σε βάθος δεκαετίας θα πραγματοποιούνται σε έξι έτη, με συντελεστές 10%, 10%, 15%, 15%, 25% και 25%.

Στον υπολογισμό του ορίου εισοδήματος για τον χαρακτηρισμό ενός τέκνου ως εξαρτώμενου δεν θα προσμετρώνται οι συντάξεις λόγω θανάτου που λαμβάνει το ίδιο, στο πλαίσιο του ορίου των 3.000 ευρώ. Η ρύθμιση αποσκοπεί στην εφαρμογή των μειωμένων φορολογικών συντελεστών για μονογονεϊκές οικογένειες λόγω χηρείας και εκτιμάται ότι αφορά περίπου 14.000 οικογένειες. Θα ισχύσει για το φορολογικό έτος 2026, με τις δηλώσεις του 2027.

Παρατείνεται για το 2027 το κίνητρο ηλεκτρονικών πληρωμών, βάσει του οποίου το 30% συγκεκριμένων δαπανών προς ορισμένους επαγγελματίες, έως το ποσό των 5.000 ευρώ ετησίως, αφαιρείται από το φορολογητέο εισόδημα. Οι δαπάνες για ιατρικές υπηρεσίες θα εξακολουθήσουν να υπολογίζονται διπλά για την κάλυψη του απαιτούμενου ποσοστού ηλεκτρονικών πληρωμών, που αντιστοιχεί στο 30% του ετήσιου πραγματικού εισοδήματος.

Ακόμη, η απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος για τα προαιρετικά φιλοδωρήματα που λαμβάνουν μισθωτοί από πελάτες αυξάνεται από 300 ευρώ μηνιαίως σε 6.000 ευρώ ετησίως, με εφαρμογή από το φορολογικό έτος 2026.

Η ετήσια οικονομική ενίσχυση των συνταξιούχων αυξάνεται στα 400 ευρώ καθαρά και καθιερώνεται σε μόνιμη βάση από τον Νοέμβριο του 2026. Η διεύρυνση των δικαιούχων αφορά συνταξιούχους άνω των 65 ετών, με περίπου 270.000 επιπλέον δικαιούχους και συνολικό αριθμό που εκτιμάται σε 2,2 εκατομμύρια.

Το ίδιο ποσό θα καταβάλλεται σε άτομα άνω των 60 ετών που λαμβάνουν αποκλειστικά σύνταξη χηρείας, σε άτομα με αναπηρία και σε ανασφάλιστους υπερήλικες.

Παράλληλα, προβλέπεται η χορήγηση επιδόματος Χριστουγέννων ύψους 500 ευρώ μικτά στους δημοσίους υπαλλήλους και λειτουργούς, με πρώτη καταβολή το 2027. Το ποσό θα καταβάλλεται κάθε χρόνο στις 16 Δεκεμβρίου, μέσω χωριστής μισθοδοτικής κατάστασης. Για όσους δεν έχουν μισθοδοτηθεί καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, το επίδομα θα υπολογίζεται αναλογικά με βάση το διάστημα μισθοδοσίας. Θα αποτελεί μέρος των τακτικών αποδοχών και θα έχει συντάξιμο χαρακτήρα.

Από την 1η Ιανουαρίου 2027 προβλέπεται επίσης αναπροσαρμογή των αναπηρικών επιδομάτων που χορηγούνται από τον ΟΠΕΚΑ και τον e-ΕΦΚΑ, με βάση την εξέλιξη του ΑΕΠ και του πληθωρισμού.

Αυξάνεται, τέλος, το επίδομα γέννησης για τις πολύτεκνες οικογένειες, με επιπλέον 1.000 ευρώ για κάθε παιδί πέραν του τέταρτου. Έτσι, το ποσό διαμορφώνεται σε 4.500 ευρώ για τέσσερα εξαρτώμενα τέκνα, 5.500 ευρώ για πέντε, 6.500 ευρώ για έξι και ούτω καθεξής. Η ρύθμιση αφορά γεννήσεις από την 1η Ιανουαρίου 2026 και εκτιμάται ότι θα καλύπτει περίπου 2.500 πολύτεκνες οικογένειες κάθε χρόνο.

Στο πλαίσιο των παρεμβάσεων για το στεγαστικό πρόβλημα, προβλέπεται η κατάργηση του ΕΝΦΙΑ από το 2027 σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους και έως 2.200 κατοίκους στη Δυτική Μακεδονία. Το μέτρο επεκτείνεται σε 131 επιπλέον οικισμούς και εκτιμάται ότι θα ωφελήσει περίπου 62.000 ακόμη ιδιοκτήτες ακινήτων.

Από την 1η Ιουλίου 2027 προβλέπεται αύξηση του φόρου μεταβίβασης κατοικιών για φυσικά πρόσωπα που δεν είναι φορολογικοί κάτοικοι κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου.

Το σχέδιο νόμου περιλαμβάνει επίσης:

• Παράταση για το 2027 της απαλλαγής από τον φόρο εισοδήματος για κενά ακίνητα που εκμισθώνονται.
• Παράταση της αναστολής εφαρμογής του άρθρου 41 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος για τον φόρο υπεραξίας από μεταβίβαση ακίνητης περιουσίας.
• Επέκταση για το 2027 της απαλλαγής από τον ΦΠΑ για τα νέα κτίρια.
• Παράταση για το 2027 της μείωσης φόρου εισοδήματος για δαπάνες αναβάθμισης κτιρίων.

Ειδική οικονομική ενίσχυση θεσπίζεται για την εγκατάσταση και παραμονή στον Δήμο Μεγίστης. Το ποσό ανέρχεται σε 5.000 ευρώ ετησίως ανά νοικοκυριό και προσαυξάνεται κατά 1.000 ευρώ για κάθε ανήλικο εξαρτώμενο μέλος. Δικαιούχοι θα είναι μονοπρόσωπα και πολυπρόσωπα νοικοκυριά που κατοικούν μόνιμα στην περιοχή ή μεταφέρουν εκεί την κύρια κατοικία τους. Για την καταβολή της ενίσχυσης απαιτείται η διατήρηση ή μεταφορά της κύριας κατοικίας στον Δήμο Μεγίστης για τουλάχιστον ένα πλήρες έτος.

Το νομοσχέδιο προβλέπει τη δημιουργία του Ατομικού Επενδυτικού Λογαριασμού Ανηλίκων (Α.Ε.Λ.Α.), ενός μηχανισμού μακροχρόνιας αποταμίευσης που αποσκοπεί στη δημιουργία περιουσιακών στοιχείων για τους νέους και στην ενίσχυση της χρηματοοικονομικής παιδείας.

Για κάθε παιδί που γεννιέται στην Ελλάδα ή πληροί τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις υπαγωγής, ο ασκών τη γονική μέριμνα ή την επιμέλεια θα μπορεί να ανοίξει έναν μοναδικό λογαριασμό. Η αίτηση θα υποβάλλεται σε πάροχο, εφόσον το παιδί δεν έχει συμπληρώσει το δεύτερο έτος της ηλικίας του.

Οι γονείς ή οι ασκούντες την επιμέλεια θα επιλέγουν μεταξύ διαθέσιμων παρόχων ή της αυτοδιαχείρισης του λογαριασμού. Το Δημόσιο θα καταβάλλει ποσό ίσο με το 100% των επιλέξιμων εισφορών, έως 1.200 ευρώ ανά ημερολογιακό έτος. Το ανώτατο ποσό της κρατικής συνεισφοράς θα αυξάνεται κατά 10% ανά πενταετία.

Οι συνολικές εισφορές σε κάθε λογαριασμό δεν θα μπορούν να υπερβαίνουν τις 10.000 ευρώ ετησίως. Η κρατική συνεισφορά θα καταβάλλεται αρχικά σε μηνιαία βάση για εισφορές έως 100 ευρώ τον μήνα, ενώ θα πραγματοποιείται ετήσια εκκαθάριση για το σύνολο των εισφορών που έχουν καταβληθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου.

Τα κεφάλαια θα επενδύονται αποκλειστικά σε επιλέξιμα χρηματοπιστωτικά μέσα και επενδυτικά προϊόντα, όπως ομόλογα, αμοιβαία κεφάλαια και μετοχές. Δεν θα επιτρέπεται η επένδυση σε προϊόντα υψηλού κινδύνου ή σε σύνθετα χρηματοοικονομικά προϊόντα.

Θα προβλέπονται τέσσερα επενδυτικά προφίλ: συντηρητικό, ισορροπημένο, αναπτυξιακό και δυναμικό. Κάθε πάροχος θα οφείλει να διαθέτει τουλάχιστον ένα προϊόν με μηχανισμό εγγύησης κεφαλαίου για κάθε προφίλ. Αν δεν επιλεγεί συγκεκριμένη στρατηγική από τους ασκούντες τη γονική μέριμνα ή την επιμέλεια, θα εφαρμόζεται ως προεπιλογή μακροπρόθεσμο επενδυτικό προϊόν συντηρητικού προφίλ με εγγυημένο κεφάλαιο.

Ως πάροχοι θα μπορούν να λειτουργούν πιστωτικά ιδρύματα, επιχειρήσεις παροχής επενδυτικών υπηρεσιών και ασφαλιστικές επιχειρήσεις. Η μεταφορά του λογαριασμού σε διαφορετικό πάροχο θα επιτρέπεται χωρίς απώλεια των φορολογικών πλεονεκτημάτων ή άλλων συνδεδεμένων δικαιωμάτων.

Η ανάληψη των κεφαλαίων, συμπεριλαμβανομένων των εισφορών, της κρατικής συνεισφοράς και των επενδυτικών αποδόσεων, θα απαγορεύεται πριν από τη συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας του δικαιούχου. Εξαιρέσεις προβλέπονται σε περίπτωση θανάτου του γονέα ή του παιδιού, καθώς και για σοβαρούς λόγους υγείας που απαιτούν χειρουργική αντιμετώπιση και πιστοποιούνται από δημόσιο νοσοκομείο. Με τη συμπλήρωση των 18 ετών, ο λογαριασμός θα μετατρέπεται σε προσωπικό περιουσιακό δικαίωμα του δικαιούχου.

Οι εισφορές θα είναι αφορολόγητες, δεν θα θεωρούνται φορολογητέο εισόδημα του ανηλίκου και δεν θα συνυπολογίζονται στα εισοδηματικά ή άλλα κριτήρια για τη χορήγηση κοινωνικών παροχών. Απαλλάσσονται επίσης από τον φόρο τα έσοδα από μερίσματα, τόκους και υπεραξία μεταβίβασης τίτλων που προκύπτουν στον λογαριασμό.

Με συμπληρωματικό κρατικό προϋπολογισμό για το οικονομικό έτος 2026, το εθνικό σκέλος του Εθνικού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων αυξάνεται κατά 300 εκατ. ευρώ. Τα πρόσθετα κονδύλια προορίζονται για δράσεις ενεργειακής αυτονομίας και ανθεκτικότητας, καθώς και για έργα υποδομών.

Αλλαγή προβλέπεται και στη φορολόγηση αμοιβών που καταβάλλονται σε μέλη διοικητικών συμβουλίων και στελέχη επιχειρήσεων μέσω διανομής κερδών. Για το τμήμα των αμοιβών που υπερβαίνει τις 60.000 ευρώ, ο συντελεστής αυξάνεται από 5% σε 15%.

Οι συνταξιοδοτικές διατάξεις για ειδικές κατηγορίες του Δημοσίου τροποποιούνται σε δύο βασικά σημεία. Πρώτον, παρέχεται δυνατότητα χορήγησης σύνταξης στους γονείς ένστολου λειτουργού που έχασε τη ζωή του από τρομοκρατική ενέργεια ή από βίαιο έγκλημα που συνδέεται με την ιδιότητά του. Μέχρι σήμερα, η σχετική δυνατότητα αφορούσε περιπτώσεις θανάτου κατά την εκτέλεση διατεταγμένης υπηρεσίας που συνεπαγόταν αυξημένο κίνδυνο και εξαιτίας αυτής.

Δεύτερον, προβλέπεται να μην περικόπτονται λόγω απασχόλησης οι συντάξεις θανάτου συγκεκριμένων κατηγοριών δικαιούχων που υπάγονται σε ειδικό συνταξιοδοτικό καθεστώς του Δημοσίου και στην αρμοδιότητα του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους. Στις κατηγορίες αυτές περιλαμβάνονται δικαιούχοι πολεμικών συντάξεων και πρόσωπα που υπέστησαν βλάβη κατά την εκτέλεση της υπηρεσίας τους και εξαιτίας αυτής. Η ρύθμιση αφορά περίπου 340 περιπτώσεις και προβλέπεται να ισχύσει από την 1η Σεπτεμβρίου 2026.

Μπορείτε να λάβετε μέρος στη διαβούλευση έως την 1η Νοεμβρίου 2026 και ώρα 22:00, στο opengov.gr.