Ν. 5331/2026: Οι αλλαγές στις προαγωγές, την αξιολόγηση και την επιλογή προϊσταμένων στο Δημόσιο
Δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως ο ν. 5331/2026 (ΦΕΚ Α΄ 142/18.9.2026), με τον οποίο τροποποιείται το πλαίσιο για τη βαθμολογική εξέλιξη των δημοσίων υπαλλήλων και τη διαδικασία επιλογής προϊσταμένων οργανικών μονάδων. Ο νόμος περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, ρυθμίσεις για την αξιολόγηση, το ΑΣΕΠ, το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης, την πειθαρχική διαδικασία και την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Ο νέος νόμος αποτελείται συνολικά από 132 άρθρα και περιλαμβάνει σειρά διατάξεων που αφορούν την υπηρεσιακή εξέλιξη και τη λειτουργία των φορέων του Δημοσίου.
Με τα άρθρα 4 έως 6 τροποποιούνται οι βασικές διατάξεις του Υπαλληλικού Κώδικα σχετικά με τη βαθμολογική διάρθρωση, τον απαιτούμενο χρόνο για την προαγωγή των υπαλλήλων και την κατάρτιση των πινάκων προακτέων και μη προακτέων.
Οι νέες ρυθμίσεις συνδέουν τη βαθμολογική εξέλιξη με στοιχεία που αφορούν την υπηρεσιακή απόδοση, τις δεξιότητες και την επαγγελματική πορεία των υπαλλήλων.
Αλλαγές προβλέπονται και για την επιλογή προϊσταμένων οργανικών μονάδων.
Συστήνεται Μητρώο Υποψηφίων Προϊσταμένων, στο οποίο εντάσσονται οι υπάλληλοι που επιθυμούν να διεκδικήσουν θέσεις ευθύνης. Η ένταξη στο Μητρώο συνδέεται, μεταξύ άλλων, με τη συμμετοχή σε γραπτή εξέταση, ενώ προβλέπονται συγκεκριμένες προϋποθέσεις, κωλύματα ένταξης και λόγοι διαγραφής.
Παράλληλα, ρυθμίζονται εκ νέου:
- τα κριτήρια επιλογής προϊσταμένων,
- τα αρμόδια όργανα,
- οι προπαρασκευαστικές διαδικασίες,
- οι κύκλοι επιλογής,
- η προκήρυξη των θέσεων ευθύνης,
- η επιλογή προϊσταμένων Γενικής Διεύθυνσης, Διεύθυνσης και Τμήματος,
- η τοποθέτηση και η θητεία τους,
- καθώς και η παύση και η απαλλαγή από τα καθήκοντα.
Ο νόμος τροποποιεί παράλληλα το σύστημα αξιολόγησης που προβλέπεται στον ν. 4940/2022.
Εισάγονται Δείκτες Ανάπτυξης Σταδιοδρομίας, ενώ καθορίζονται ειδικότερες ρυθμίσεις για τη βαθμολογία των αξιολογούμενων προϊσταμένων και τη διαδικασία αξιολόγησης των υπαλλήλων.
Οι σχετικές διατάξεις συνδέουν τη διαδικασία αξιολόγησης με την ανάπτυξη δεξιοτήτων, τη βαθμολογική εξέλιξη, την επαγγελματική κατάρτιση και τη διεκδίκηση θέσεων ευθύνης.
Για την εφαρμογή των νέων ρυθμίσεων προβλέπεται η έκδοση κανονιστικών πράξεων που θα εξειδικεύουν τα επιμέρους κριτήρια και τις διαδικασίες.
Εκτεταμένες είναι οι διατάξεις που αφορούν την αναδιοργάνωση του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης (ΕΚΔΔΑ).
Στο νέο οργανωτικό πλαίσιο περιλαμβάνονται:
- η Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης,
- η Ακαδημία Επαγγελματικής Ανάπτυξης Δημοσίων Υπαλλήλων,
- η Ακαδημία Ηγεσίας,
- το Εργαστήριο Καινοτομίας Δημόσιων Πολιτικών,
- καθώς και ψηφιακές υπηρεσίες και πληροφοριακά συστήματα.
Παράλληλα, προβλέπονται ρυθμίσεις για την καταγραφή των αναγκών επιμόρφωσης, την πιστοποίηση και αξιολόγηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων, την ανάπτυξη ηγετικών δεξιοτήτων και την ψηφιακή υποστήριξη της εκπαίδευσης των δημοσίων υπαλλήλων.
Με ειδική διάταξη προβλέπεται η καταγραφή του χρόνου εργασίας σε δημόσιους φορείς μέσω ψηφιακής κάρτας εργασίας.
Η εφαρμογή του μέτρου προϋποθέτει τις απαραίτητες οργανωτικές και τεχνικές ενέργειες από τους αρμόδιους φορείς, σύμφωνα με όσα προβλέπονται στο νέο πλαίσιο.
Ο ν. 5331/2026 περιλαμβάνει επίσης σειρά αλλαγών στις διαδικασίες προσλήψεων και υπηρεσιακών μεταβολών.
Μεταξύ άλλων προβλέπονται:
- αλλαγές στους συντελεστές βαρύτητας των διαδικασιών πρόσληψης,
- δυνατότητα απόσυρσης αίτησης συμμετοχής,
- αυξημένη μοριοδότηση για πιστοποιημένη γνώση της Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας,
- ρυθμίσεις για την πλήρωση θέσεων επί θητεία,
- αλλαγές στον τρόπο διαπίστωσης του κριτηρίου εντοπιότητας,
- ειδικές ρυθμίσεις για την επιλογή προϊσταμένων στο ΑΣΕΠ,
- καθώς και διατάξεις για προσλήψεις και υπηρεσιακές μεταβολές κατά την προεκλογική περίοδο.
Στις λοιπές διατάξεις του νόμου περιλαμβάνονται ρυθμίσεις για την πειθαρχική διαδικασία των δημοσίων υπαλλήλων, καθώς και για την εξέταση εκκρεμών υποθέσεων από συλλογικά πειθαρχικά όργανα.
Παράλληλα, προβλέπεται υπαγωγή του ειδικού ένστολου προσωπικού της Δημοτικής Αστυνομίας στο αρμόδιο Πειθαρχικό Συμβούλιο.
Τροποποιούνται ακόμη διατάξεις του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης που αφορούν, μεταξύ άλλων, τα έξοδα παράστασης, τα καθήκοντα ταμία, την παροχή οικονομικών ενισχύσεων στις περιφέρειες και τον έλεγχο νομιμότητας των πράξεων δήμων και περιφερειών.
Οι νέες ρυθμίσεις του ν. 5331/2026 αφορούν έτσι διαφορετικά στάδια της υπηρεσιακής πορείας των δημοσίων υπαλλήλων, από τη βαθμολογική εξέλιξη και την αξιολόγηση έως την επιλογή σε θέσεις ευθύνης, ενώ παράλληλα τροποποιούν επιμέρους διαδικασίες προσλήψεων, πειθαρχικού ελέγχου και λειτουργίας των δημόσιων φορέων.

