Εκκαθάριση κληρονομίας: Οι νέοι ειδικοί κατάλογοι δικηγόρων και η αποζημίωση των 800 ευρώ

Νέο πλαίσιο για την ανάθεση δικηγόρων ως εκκαθαριστών κληρονομίας τίθεται σε εφαρμογή μετά τη δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της σχετικής Υπουργικής Απόφασης. Η απόφαση, με τίτλο «Καθορισμός των προϋποθέσεων εγγραφής δικηγόρων στους ειδικούς καταλόγους εκκαθαριστών κληρονομίας, της διαδικασίας κατάρτισης και λειτουργίας των καταλόγων, της επιμόρφωσης και της αποζημίωσης των δικηγόρων», δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β’/5558/11-9-2026.

Με τη νέα ρύθμιση οργανώνεται η διαδικασία κατάρτισης ειδικών καταλόγων σε κάθε Πρωτοδικείο, από τους οποίους θα επιλέγονται οι δικηγόροι που αναλαμβάνουν δικαστικές εκκαθαρίσεις κληρονομίας σύμφωνα με το άρθρο 1896 ΑΚ.

Ποιοι δικηγόροι μπορούν να εγγραφούν

Ο ειδικός κατάλογος καταρτίζεται με ευθύνη του οικείου Δικηγορικού Συλλόγου. Για να ενταχθεί σε αυτόν ένας δικηγόρος θα πρέπει να είναι μέλος του συγκεκριμένου Συλλόγου και να έχει εξοφλήσει τις οικονομικές του υποχρεώσεις προς αυτόν.

Παράλληλα, απαιτείται να έχει συμπληρώσει τουλάχιστον τέσσερα έτη δικηγορίας κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης, ενώ δεν θα πρέπει να του έχει επιβληθεί πειθαρχική ποινή, με εξαίρεση την επίπληξη. Απαραίτητη είναι επίσης η επιτυχής παρακολούθηση των προβλεπόμενων ειδικών σεμιναρίων επιμόρφωσης και η κατοχή του αντίστοιχου πιστοποιητικού.

Στον κατάλογο δεν μπορεί να παραμείνει δικηγόρος που έχει προηγουμένως διαγραφεί λόγω παράλειψης άσκησης των καθηκόντων του.

Η αίτηση υποβάλλεται στον οικείο Δικηγορικό Σύλλογο και συνοδεύεται από το πιστοποιητικό παρακολούθησης του ειδικού σεμιναρίου. Για τις υπόλοιπες προϋποθέσεις, ο Σύλλογος προχωρά σε αυτεπάγγελτο έλεγχο.

Τα σεμινάρια πραγματοποιούνται μία φορά ανά δικαστικό έτος και αφορούν τους δικηγόρους που επιθυμούν να εγγραφούν στον κατάλογο του επόμενου δικαστικού έτους. Η ελάχιστη διάρκειά τους ανέρχεται σε 12 ώρες.

Η ανάθεση των υποθέσεων και η αμοιβή

Οι ειδικοί κατάλογοι τηρούνται υπό την ευθύνη του Προϊσταμένου του οικείου Πρωτοδικείου και οι δικηγόροι καταγράφονται με αλφαβητική σειρά, βάσει του επωνύμου τους.

Κατά κανόνα, κάθε διορισμός αφορά την εκκαθάριση μίας κληρονομίας. Ωστόσο, είναι δυνατό να ανατεθούν περισσότερες κληρονομίες στον ίδιο δικηγόρο, εφόσον αυτό αποφασιστεί από τον Προϊστάμενο του Πρωτοδικείου και υπάρχει η σύμφωνη γνώμη του Προέδρου του οικείου Δικηγορικού Συλλόγου.

Εάν ο δικηγόρος αποποιηθεί τον διορισμό, αντιμετωπίζει κώλυμα, αποβιώσει ή αντικατασταθεί δικαστικά, η υπόθεση μεταβιβάζεται στον επόμενο δικηγόρο της αλφαβητικής σειράς, υπό την προϋπόθεση ότι σε αυτόν δεν έχει ήδη ανατεθεί η έκδοση πράξεων ή η επεξεργασία του σχετικού φακέλου.

Για κάθε δικαστική εκκαθάριση προβλέπεται αποζημίωση ύψους 800 ευρώ. Το ποσό καταβάλλεται προκαταβολικά από τον αιτούντα στον οικείο Δικηγορικό Σύλλογο, ο οποίος εκδίδει ειδικό γραμμάτιο προκαταβολής που συνοδεύει την αίτηση. Στη συνέχεια, το ποσό αποδίδεται στον διορισμένο δικηγόρο, αφού αυτός υποβάλει βεβαίωση ότι αποδέχεται τον διορισμό του.

Η αποζημίωση των 800 ευρώ δεν αποκλείει, πάντως, τη δυνατότητα διεκδίκησης πρόσθετης αμοιβής. Μετά την ολοκλήρωση της εκκαθάρισης κατά το άρθρο 1903 ΑΚ, ο εκκαθαριστής μπορεί να απευθυνθεί στο δικαστήριο της κληρονομίας και να ζητήσει την ανάλογη αμοιβή που προβλέπει το άρθρο 1900 ΑΚ, όταν το προβλεπόμενο ποσό των 800 ευρώ είναι ουσιωδώς δυσανάλογο σε σχέση με την εργασία και τις ενέργειες που απαιτήθηκαν.

Τέλος, εάν ο δικηγόρος αντικατασταθεί, υποχρεούται να επιστρέψει στον οικείο Δικηγορικό Σύλλογο την αποζημίωση που έχει λάβει, μαζί με τον νόμιμο τόκο ο οποίος υπολογίζεται από την ημερομηνία είσπραξής της.

Αναλυτικά η ΥΑ στο et.gr.