Council of Bars and Law Societies of Europe (CCBE): Νέος τεχνικός οδηγός για τη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης από δικηγόρους

Το Council of Bars and Law Societies of Europe (CCBE) δημοσίευσε έναν ακόμη ιδιαίτερα χρήσιμο τεχνικό οδηγό σχετικά με τη χρήση εργαλείων και μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης από δικηγόρους, με στόχο την ενίσχυση της τεχνολογικής επάρκειας των νομικών επαγγελματιών και την ασφαλή αξιοποίηση συστημάτων AI στο πλαίσιο της δικηγορικής πρακτικής.

Στην εισαγωγή του οδηγού επισημαίνεται ότι, παρότι οι δικηγόροι χρησιμοποιούν εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης ως τελικοί χρήστες, φέρουν επαγγελματική υποχρέωση να κατανοούν τη βασική λειτουργία των τεχνολογιών που αξιοποιούν. Η υποχρέωση αυτή συνδέεται τόσο με τις αρχές του δικηγορικού λειτουργήματος όσο και με το άρθρο 4 του ευρωπαϊκού Κανονισμού για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act), το οποίο προβλέπει επαρκές επίπεδο γνώσεων AI για όσους χρησιμοποιούν τέτοια συστήματα.

Ο οδηγός αναλύει τη διάκριση μεταξύ «μοντέλου ΤΝ» και «συστήματος ΤΝ», διευκρινίζοντας ότι το μοντέλο αποτελεί το αποτέλεσμα της διαδικασίας εκπαίδευσης, ενώ το σύστημα περιλαμβάνει επιπλέον τις τεχνικές υποδομές, τα περιβάλλοντα χρήσης και τους μηχανισμούς επεξεργασίας δεδομένων.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (LLMs), τα οποία έχουν τη δυνατότητα να επεξεργάζονται εκτεταμένα κείμενα και να αναγνωρίζουν τη συνάφεια και το νόημα των λέξεων στο συνολικό περιεχόμενο. Το CCBE επισημαίνει ότι τα πλέον ισχυρά μοντέλα απαιτούν εξαιρετικά υψηλές υπολογιστικές δυνατότητες και λειτουργούν συνήθως μέσω απομακρυσμένων data centres, με σημαντικό κόστος εγκατάστασης και συντήρησης.

Παράλληλα, παρουσιάζονται τέσσερα βασικά μοντέλα ανάπτυξης συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης:

• εγκατάσταση στις υποδομές του ίδιου του χρήστη (on-premises),
• φιλοξενία σε ιδιωτικά data centres ή colocation,
• χρήση ιδιόκτητων μοντέλων μέσω cloud υποδομών τύπου IaaS,
• καθώς και πλήρως διαχειριζόμενες υπηρεσίες SaaS ή API από τρίτους παρόχους.

Για τις λύσεις on-premises, ο οδηγός αναφέρει ότι προσφέρουν αυξημένο επίπεδο ελέγχου και προστασίας της εμπιστευτικότητας, καθώς τα δεδομένα δεν διαβιβάζονται σε εξωτερικούς παρόχους. Ωστόσο, απαιτούν σημαντικές επενδύσεις σε εξοπλισμό, τεχνική υποστήριξη και ενεργειακούς πόρους.

Αντιθέτως, οι υπηρεσίες SaaS εμφανίζουν μεγαλύτερη ευκολία χρήσης και χαμηλότερο λειτουργικό κόστος, αλλά συνοδεύονται από αυξημένους κινδύνους ως προς την ασφάλεια και τον έλεγχο των δεδομένων. Το CCBE υπογραμμίζει ότι οι δικηγόροι οφείλουν να εξετάζουν προσεκτικά:

• τους όρους επεξεργασίας δεδομένων,
• τη δυνατότητα αξιοποίησης των prompts για περαιτέρω εκπαίδευση μοντέλων,
• την πρόσβαση προσωπικού του παρόχου στα δεδομένα,
• καθώς και τη δυνατότητα διαβίβασης πληροφοριών σε δημόσιες αρχές ή τρίτους.

Ο οδηγός σημειώνει ακόμη ότι τα δεδομένα που εισάγονται σε μεγάλα γλωσσικά μοντέλα υφίστανται προσωρινή επεξεργασία κατά τη δημιουργία της απάντησης, ενώ η ενδεχόμενη περαιτέρω χρήση τους εξαρτάται από τις συμβατικές δεσμεύσεις και τις πολιτικές του εκάστοτε παρόχου. Παράλληλα, γίνεται αναφορά σε κινδύνους όπως καταγραφή δεδομένων, παραβιάσεις ασφαλείας και φαινόμενα απομνημόνευσης περιεχομένου από τα μοντέλα.

Τέλος, το CCBE αναφέρεται στις εξελίξεις γύρω από τα συστήματα agentic AI, τα οποία μπορούν να εκτελούν αυτόνομα σύνθετες εργασίες πολλαπλών βημάτων και να αλληλεπιδρούν με εξωτερικές πηγές δεδομένων, επισημαίνοντας ότι θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά τις τεχνολογικές εξελίξεις και να επικαιροποιεί τις σχετικές κατευθυντήριες γραμμές.

Το πλήρες κείμενο του οδηγού είναι διαθέσιμο μέσω της επίσημης ιστοσελίδας του CCBE