Σε διαβούλευση το νομοσχέδιο για την επιστολική ψήφο στις βουλευτικές εκλογές.

Το Υπουργείο Εσωτερικών έθεσε σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση το σχέδιο νόμου με τίτλο «Ορισμός Εκλογικής Περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού – Διευκόλυνση άσκησης εκλογικού δικαιώματος εκλογέων εκτός επικράτειας μέσω επιστολικής ψήφου για τις βουλευτικές εκλογές».

Στο Μέρος Α’ προβλέπεται η σύσταση εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού, όπως ορίζεται στην παρ. 4 του άρθρου 54 του Συντάγματος. Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, η δημιουργία τριών (3) εδρών για τους εκτός Ελλάδας εκλογείς θα τους επιτρέψει να εκλέγουν άμεσα τους βουλευτές που θα τους εκπροσωπούν, όπως ισχύει για κάθε άλλη εκλογική περιφέρεια.

Στο Μέρος Β’ του νομοσχεδίου προβλέπονται μέτρα που διευκολύνουν περαιτέρω την άσκηση του εκλογικού δικαιώματος για τους εκλογείς που βρίσκονται εκτός επικράτειας. Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική έκθεση, η διευκόλυνση αυτή δεν επεκτείνει το εκλογικό σώμα, αλλά απλώς επιτρέπει στους ήδη ενεργούς εκλογείς να συμμετάσχουν στις εκλογές, ανεξάρτητα από το αν βρίσκονται εκτός Ελλάδας την ημέρα της ψηφοφορίας.

Ως πιο κατάλληλη λύση επιλέγεται η καθολική εφαρμογή της επιστολικής ψήφου, σύμφωνα με τον ν. 5083/2024 (Α’ 12), για όλους τους εκλογείς που το επιθυμούν και των οποίων η διεύθυνση αποστολής βρίσκεται εκτός χώρας. Η μέθοδος αυτή εφαρμόστηκε με επιτυχία στις ευρωεκλογές της 9ης Ιουνίου 2024, τόσο για εκλογείς εντός όσο και εκτός επικράτειας.

Η καθιέρωση της επιστολικής ψήφου εξασφαλίζει τη νόμιμη και συνταγματικά σύμφωνη συμμετοχή όλων των εκλογέων, σε πλήρη συμφωνία με τις αρχές της καθολικότητας της ψήφου και της καθολικής ψηφοφορίας.

Ο ν. 4648/2019 αποτέλεσε τον εκτελεστικό νόμο του Συντάγματος, προβλέποντας αρχικά ότι οι εκλογείς εκτός επικράτειας ψήφιζαν αυτοπροσώπως σε εκλογικά τμήματα που συστάθηκαν σε πρεσβείες, προξενεία ή χώρους συλλόγων αποδήμων. Τον Μάιο του 2021 κατατέθηκε σχέδιο νόμου για την κατάργηση των περιορισμών στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους εκλογέων εξωτερικού, το οποίο όμως δεν εγκρίθηκε λόγω μη επίτευξης της απαιτούμενης αυξημένης πλειοψηφίας (2/3 του συνόλου των βουλευτών). Η ρύθμιση επανακατατέθηκε στη σημερινή κοινοβουλευτική περίοδο και συγκέντρωσε την απαιτούμενη πλειοψηφία.

Με βάση το δεύτερο εδάφιο της παρ. 4 του άρθρου 51 του Συντάγματος, η επιστολική ψήφος αναγνωρίζεται ως το πλέον πρόσφορο μέσο για την άσκηση του εκλογικού δικαιώματος από τους εκτός επικράτειας εκλογείς και είναι το μοναδικό ρητά κατονομαζόμενο μέσο.

Κατόπιν αυτών, υιοθετείται το σύστημα της επιστολικής ψήφου, το οποίο θα επιτρέψει σε περισσότερους Έλληνες πολίτες που διαμένουν στο εξωτερικό να συμμετάσχουν ενεργά στις βουλευτικές εκλογές.

Η διαβούλευση παραμένει ανοιχτή έως Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου 2026 και ώρα 09:00, στο opengov.gr.