Υπουργείο Οικονομικών: 16 νέες παρεμβάσεις για το ιδιωτικό χρέος και τους servicers

Νέο πλαίσιο για τη ρύθμιση του ιδιωτικού χρέους και τη λειτουργία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων ανακοίνωσε το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με 16 παρεμβάσεις που αφορούν τη διαδικασία των διμερών ρυθμίσεων, την προστασία των συνεπών οφειλετών, την ενημέρωση για τις οφειλές, καθώς και το καθεστώς διαφάνειας και εποπτείας των servicers.

Μεταξύ άλλων, προβλέπονται δεσμευτικές προθεσμίες για την ολοκλήρωση των διμερών ρυθμίσεων, πλαφόν 15% στις προκαταβολές, ειδικές συνέπειες σε περίπτωση παραβίασης ενεργής ρύθμισης και υποχρέωση των εταιρειών διαχείρισης να δημοσιοποιούν περισσότερα στοιχεία για τη δραστηριότητά τους.

1. Νέα διαδικασία για τις διμερείς ρυθμίσεις

Θεσπίζεται αυτοτελής και τυποποιημένη διαδικασία διμερούς ρύθμισης, η οποία αντικαθιστά τον Κώδικα Δεοντολογίας.

Μετά την υποβολή της αίτησης και του πλήρους φακέλου από τον οφειλέτη, ο πιστωτής θα πρέπει μέσα σε τρεις μήνες είτε να υποβάλει πρόταση βιώσιμης ρύθμισης είτε να εξηγήσει εγγράφως και τεκμηριωμένα τους λόγους απόρριψης. Ο οφειλέτης θα έχει έναν μήνα για να απαντήσει, ενώ η συνολική διαδικασία θα πρέπει να ολοκληρώνεται εντός έξι μηνών.

2. Πρόταση ρύθμισης τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό

Ο πιστωτής θα πρέπει να υποβάλλει πρόταση ρύθμισης τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό.

Η πρόταση θα πρέπει να είναι κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη, με βάση τα πραγματικά εισοδήματα και την περιουσιακή κατάσταση του οφειλέτη. Παράλληλα, θα περιλαμβάνει συγκεκριμένα και τυποποιημένα στοιχεία σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώθηκε.

3. Τεκμηρίωση και εναλλακτικές προτάσεις

Κάθε πρόταση ρύθμισης θα υποβάλλεται εγγράφως και θα συνοδεύεται από στοιχεία για την οικονομική κατάσταση του οφειλέτη. Εφόσον υπάρχουν δύο εφικτές εναλλακτικές λύσεις, θα πρέπει να παρουσιάζονται και οι δύο.

Σε περίπτωση απόρριψης του αιτήματος, ο πιστωτής θα υποχρεούται να αιτιολογεί εγγράφως την απόφασή του. Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα διαμεσολάβησης μέσω του Ελληνικού Χρηματοοικονομικού Μεσολαβητή.

Με απόφαση της Τράπεζας της Ελλάδος θα καθοριστούν οι ελάχιστες πληροφορίες που θα πρέπει να περιλαμβάνονται στις προτάσεις ρύθμισης.

4. Πλαφόν 15% στην προκαταβολή

Καθορίζεται ανώτατο όριο 15% στην προκαταβολή που μπορεί να ζητηθεί από τον πιστωτή στο πλαίσιο απευθείας διμερούς ρύθμισης.

Το Υπουργείο αναφέρει ότι μέχρι σήμερα το ύψος της προκαταβολής αποτελούσε αντικείμενο διαπραγμάτευσης και μπορούσε σε ορισμένες περιπτώσεις να φτάνει έως και το 50% της οφειλής. Το νέο όριο διαμορφώνεται στο 15%, έναντι 10% που ισχύει στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό.

5. Προστασία του συνεπούς οφειλέτη

Όσο τηρείται ενεργή ρύθμιση, δεν θα μπορούν να λαμβάνονται σε βάρος του οφειλέτη μέτρα όπως καταγγελία της ρύθμισης, έκδοση διαταγής πληρωμής, κατάσχεση ή συνέχιση πλειστηριασμού.

Η προστασία ισχύει και όταν η μη καταβολή δόσης οφείλεται στη μη έγκαιρη χορήγηση των αναγκαίων στοιχείων από τον πιστωτή ή τον servicer.

Σε περίπτωση παραβίασης των κανόνων, η σχετική πράξη καθίσταται αυτοδικαίως άκυρη. Παράλληλα:

• πιστώνεται στον οφειλέτη ποσό ίσο με πέντε μηνιαίες δόσεις,
• η ρύθμιση παρατείνεται κατά πέντε μήνες χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση,
• προβλέπεται αποκατάσταση των συνεπειών της παράνομης ενέργειας,
• επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο από 50.000 έως 500.000 ευρώ,
• σε περίπτωση επανάληψης προβλέπονται αυξημένες εποπτικές συνέπειες.

6. Πλήρης εικόνα της οφειλής

Ο οφειλέτης αποκτά δικαίωμα να λαμβάνει δωρεάν και αναλυτική ενημέρωση για την οφειλή του, όπως τις συμβάσεις και τις τροποποιήσεις τους, το ιστορικό καταβολών, τον τρόπο υπολογισμού του επιτοκίου και την ανάλυση κεφαλαίου, τόκων, προμηθειών και λοιπών επιβαρύνσεων.

Τα στοιχεία θα πρέπει να παρέχονται εντός 45 ημερών, όταν δεν είναι ήδη διαθέσιμα μέσω του συστήματος προσωποποιημένης πληροφόρησης. Αν δεν χορηγηθούν εμπρόθεσμα, αναστέλλεται η τοκοφορία της οφειλής έως την πλήρη παροχή τους.

7. Ανώτατο όριο στη διόγκωση ληξιπρόθεσμων οφειλών

Προβλέπεται η επαναφορά, χωρίς προθεσμία υποβολής αίτησης, της ρύθμισης του άρθρου 39 του ν. 3259/2004.

Για δάνεια και πιστώσεις που βρίσκονται σε καθυστέρηση τουλάχιστον 90 ημερών προβλέπεται ανώτατο όριο στη συνολική ληξιπρόθεσμη οφειλή, με αντίστοιχη υποχρέωση αναπροσαρμογής των απαιτήσεων από τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης.

8. Προστασία για οικογένειες παιδιών με αναπηρία

Τα δικαιώματα που ισχύουν για τα άτομα με αναπηρία επεκτείνονται στους γονείς ή νόμιμους φροντιστές εξαρτώμενων τέκνων με πιστοποιημένο ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω.

Η ρύθμιση αφορά τον χαρακτηρισμό του ευάλωτου οφειλέτη και, σύμφωνα με το Υπουργείο, ακολουθεί σχετική επιστολή της Ένωσης Σπανίων Ασθενών Ελλάδος της 11ης Σεπτεμβρίου 2026.

Το δεύτερο σκέλος των μέτρων αφορά τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων και περιλαμβάνει νέες υποχρεώσεις δημοσιοποίησης στοιχείων, στρατηγικού σχεδιασμού, ελέγχου και λογοδοσίας.

1. Δημοσιοποίηση οικονομικών στοιχείων και εταιρικής διακυβέρνησης

Οι servicers θα δημοσιεύουν σε ετήσια βάση στοιχεία για τα οικονομικά τους μεγέθη και την εταιρική τους διακυβέρνηση.

2. Στοιχεία για χαρτοφυλάκια και αποτελέσματα

Θα δημοσιοποιούνται στοιχεία για τα χαρτοφυλάκια απαιτήσεων που βρίσκονται υπό διαχείριση, καθώς και για τα αποτελέσματα της διαχείρισής τους.

3. Δημοσιοποίηση παραπόνων δανειοληπτών

Οι εταιρείες θα υποχρεούνται να δημοσιεύουν στοιχεία σχετικά με τα παράπονα των δανειοληπτών και τον τρόπο με τον οποίο αυτά αντιμετωπίζονται.

4. Ετήσιο στρατηγικό σχέδιο στην Τράπεζα της Ελλάδος

Κάθε servicer θα υποβάλλει στην Τράπεζα της Ελλάδος ετήσιο σχέδιο στρατηγικής διαχείρισης απαιτήσεων.

Το σχέδιο θα περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, προβλέψεις εισπράξεων, στρατηγική ανά κατηγορία απαίτησης, διαθέσιμους πόρους, κόστος, κινδύνους και δείκτες απόδοσης.

5. Υποχρεωτική συμμετοχή servicer στις πωλήσεις δανείων

Για τις πωλήσεις απαιτήσεων στη δευτερογενή αγορά προβλέπεται υποχρεωτική μεσολάβηση διαχειριστή πιστώσεων. Ο servicer θα έχει ευθύνη για τη διαδικασία, ενώ θα πρέπει να συνεκτιμάται και η αποτίμηση του δανείου κατά την αξιολόγηση των προσφορών.

6. Ανεξάρτητος έλεγχος σε τιτλοποιήσεις με κρατική εγγύηση

Οι servicers που διαχειρίζονται τιτλοποιήσεις συνδεδεμένες με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου θα υπόκεινται σε ετήσιο ανεξάρτητο διαχειριστικό έλεγχο.

Ο έλεγχος θα καλύπτει, μεταξύ άλλων, τις αμοιβές και τα έξοδα των εμπλεκόμενων προσώπων και του διαχειριστή. Περίληψη των πορισμάτων θα δημοσιοποιείται, ενώ η πλήρης έκθεση θα διαβιβάζεται στις αρμόδιες αρχές και στην Τράπεζα της Ελλάδος.

7. Ενίσχυση και δημοσιοποίηση των κυρώσεων

Ενισχύεται το πλαίσιο κυρώσεων που επιβάλλει η Τράπεζα της Ελλάδος για παραβάσεις των υποχρεώσεων των servicers. Παράλληλα, προβλέπεται δημοσιοποίηση των κυρώσεων που επιβάλλονται.

8. Εποπτική αρμοδιότητα του Υπουργείου

Αναγνωρίζεται ρητά η εποπτική αρμοδιότητα του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ως προς τα στοιχεία που υποχρεούνται να δημοσιεύουν οι servicers στην Ηλεκτρονική Πλατφόρμα Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων.

Η αρμοδιότητα αφορά, μεταξύ άλλων, πληροφορίες για συναλλαγές μη εξυπηρετούμενων δανείων που έχουν πραγματοποιηθεί ή πρόκειται να πραγματοποιηθούν.

Πηγή: minfin.gov.gr