ΠΔ 56/2026: Νέοι κανόνες για κάμερες, drones και συστήματα επιτήρησης σε δημόσιους χώρους

Νέο πλαίσιο για την εγκατάσταση και λειτουργία συστημάτων επιτήρησης σε δημόσιους χώρους θεσπίζει το Προεδρικό Διάταγμα 56/2026, με το οποίο τροποποιείται το π.δ. 75/2020 σχετικά με τη λήψη ή καταγραφή εικόνας και ήχου. Το νέο διάταγμα δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Α΄ 146/22.9.2026 και καθορίζει τους σκοπούς χρήσης των συστημάτων, τις αρμόδιες αρχές, τις προϋποθέσεις λειτουργίας, καθώς και τους κανόνες για τη διατήρηση και διαβίβαση των δεδομένων.

Η χρήση συστημάτων επιτήρησης προβλέπεται για συγκεκριμένες κατηγορίες σκοπών. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η πρόληψη και καταστολή σοβαρών εγκλημάτων, συμπεριλαμβανομένων συγκεκριμένων αδικημάτων του Ποινικού Κώδικα και κακουργημάτων που αφορούν, μεταξύ άλλων, ναρκωτικά, λαθρεμπορία, παράνομη διακίνηση όπλων και εκρηκτικών και διακίνηση μεταναστών.

Στην καταστολή περιλαμβάνεται πλέον ρητά η συλλογή στοιχείων για την απόδειξη της πράξης και την ταυτοποίηση του δράστη.

Παράλληλα, τα συστήματα μπορούν να χρησιμοποιούνται για τη διαχείριση της κυκλοφορίας, την αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών στο οδικό δίκτυο και τροχαίων ατυχημάτων, καθώς και για την επιτήρηση των συνόρων και τον έλεγχο προσώπων και οχημάτων στα σημεία συνοριακής διέλευσης και στις γειτονικές περιοχές.

Το νέο πλαίσιο καλύπτει επίσης τη διαχείριση φυσικών, τεχνολογικών και ανθρωπογενών καταστροφών, την προστασία κρίσιμων οντοτήτων και εγκαταστάσεων, καθώς και την αντιμετώπιση απειλών που προέρχονται από μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones).

Για τη διαχείριση της κυκλοφορίας υπεύθυνη επεξεργασίας ορίζεται η Ελληνική Αστυνομία.

Για την επιτήρηση των συνόρων, την προστασία κρίσιμων οντοτήτων και την αντιμετώπιση απειλών από drones, υπεύθυνοι επεξεργασίας είναι, ανάλογα με την αρμοδιότητα, η ΕΛ.ΑΣ. και το Λιμενικό Σώμα – Ελληνική Ακτοφυλακή.

Σε ζητήματα έκτακτης ανάγκης και διαχείρισης κρίσεων, ως από κοινού υπεύθυνοι επεξεργασίας ορίζονται η ΕΛ.ΑΣ., το Λιμενικό Σώμα – Ελληνική Ακτοφυλακή και το Πυροσβεστικό Σώμα.

Η εγκατάσταση και χρήση συστημάτων επιτήρησης συνδέεται με τις αρχές της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας. Η επιτήρηση επιτρέπεται όταν ο επιδιωκόμενος σκοπός δεν μπορεί να επιτευχθεί με ηπιότερα μέσα.

Παράλληλα, απαγορεύεται η λήψη εικόνας από μη δημόσιους χώρους ή από το εσωτερικό κατοικιών. Για επανδρωμένα και μη επανδρωμένα αεροσκάφη προβλέπεται χρήση εντός προκαθορισμένης περιοχής πτήσης.

Ειδικοί κανόνες ισχύουν για τα φορητά συστήματα, όπως οι κάμερες σώματος και οι κινητές κάμερες. Η χρήση τους επιτρέπεται σε περίπτωση άμεσου σοβαρού κινδύνου, ύστερα από ειδικά αιτιολογημένη απόφαση. Σε περίπτωση αυτόφωρου εγκλήματος, μπορούν να χρησιμοποιηθούν και εκτός του αρχικά καθορισμένου χώρου, εφόσον αυτό είναι απολύτως αναγκαίο για την απόδειξη της πράξης και την ταυτοποίηση του δράστη.

Για την εστίαση της κάμερας (zoom) απαιτείται αιτιολογημένη απόφαση του υπευθύνου επεξεργασίας και έγκριση του αρμόδιου Εισαγγελέα Πρωτοδικών. Σε επείγουσες περιπτώσεις, η εστίαση μπορεί να πραγματοποιηθεί άμεσα, με ταυτόχρονη ενημέρωση του Εισαγγελέα, ο οποίος μπορεί να ζητήσει τη διακοπή της.

Η καταγραφή ή επεξεργασία ήχου που επιτρέπει την αναγνώριση προσώπων παραμένει κατά κανόνα απενεργοποιημένη.

Εξαίρεση προβλέπεται μόνο μετά από ειδικά αιτιολογημένη απόφαση του υπευθύνου επεξεργασίας και έγκριση του Εισαγγελέα. Η δυνατότητα αυτή αφορά αποκλειστικά τον εντοπισμό ή την ταυτοποίηση προσώπων που εμπλέκονται σε συγκεκριμένες αξιόποινες πράξεις και εφαρμόζεται όταν η διερεύνησή τους δεν είναι δυνατή ή είναι ουσιωδώς δυσχερής με άλλο τρόπο.

Τα δεδομένα των συστημάτων επιτήρησης διατηρούνται για 15 ημέρες και στη συνέχεια διαγράφονται αυτόματα με μη ανακτήσιμο τρόπο.

Ειδική πρόβλεψη υπάρχει για δεδομένα που συνδέονται με τη διερεύνηση αξιόποινων πράξεων ή πειθαρχικών παραπτωμάτων. Στις περιπτώσεις αυτές, η διατήρηση συνεχίζεται μέχρι την έκδοση αμετάκλητης δικαστικής απόφασης ή την οριστική παύση της ποινικής ή πειθαρχικής διαδικασίας.

Τα δεδομένα μπορούν να διαβιβάζονται σε αρμόδιες δικαστικές, εισαγγελικές, διοικητικές και πειθαρχικές αρχές. Διαβίβαση σε τρίτους επιτρέπεται κατόπιν αιτήματος, εφόσον αποδεικνύεται ότι τα συγκεκριμένα δεδομένα είναι αναγκαία για τη θεμελίωση, άσκηση ή υποστήριξη νομικών αξιώσεων.

Η απόφαση για την εγκατάσταση συστήματος επιτήρησης έχει διάρκεια έως τρία έτη, υπόκειται σε περιοδική αξιολόγηση και προϋποθέτει τη διενέργεια Εκτίμησης Αντικτύπου σχετικά με την προστασία δεδομένων (DPIA).

Αντίγραφα των σχετικών αποφάσεων, καθώς και στοιχεία για τη χρήση φορητών συστημάτων ή για περιπτώσεις έκτακτων κινδύνων, αποστέλλονται χωρίς καθυστέρηση στον Εισαγγελέα Πρωτοδικών. Ο τελευταίος μπορεί να ζητήσει πρόσθετα στοιχεία για τον έλεγχο της νομιμότητας.

Για ζητήματα που δεν ρυθμίζονται ειδικά από το π.δ. 56/2026 και το τροποποιούμενο π.δ. 75/2020 εξακολουθούν να εφαρμόζονται ο Γενικός Κανονισμός Προστασίας Δεδομένων (ΓΚΠΔ 2016/679), η Οδηγία (ΕΕ) 2016/680 και ο ν. 4624/2019.

Δείτε αναλυτικά το π.δ. στο et.gr.