Εξωδικαστικός Μηχανισμός: Πώς προστατεύεται η κύρια κατοικία με ρευστοποίηση άλλων ακινήτων
Νέα δυνατότητα για τους οφειλέτες ενεργοποιείται από σήμερα, 21 Σεπτεμβρίου 2026, στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό Ρύθμισης Οφειλών, επιτρέποντας τη διατήρηση της κύριας κατοικίας με παράλληλη εκποίηση άλλων ακινήτων. Η επιλογή αυτή μπορεί, υπό τις προϋποθέσεις του μηχανισμού, να οδηγήσει σε μεγαλύτερη διαγραφή χρέους και χαμηλότερη μηνιαία δόση.
Ο οφειλέτης μπορεί πλέον, κατά την υποβολή της αίτησής του στην ηλεκτρονική πλατφόρμα, να διαχωρίσει την κύρια κατοικία του από την υπόλοιπη ακίνητη περιουσία.
Με τη νέα επιλογή, η κύρια κατοικία εξαιρείται από την πρόταση ρευστοποίησης, ενώ ο οφειλέτης συναινεί στην εκποίηση άλλων ακινήτων που διαθέτει, στον βαθμό που αυτό απαιτείται για την ικανοποίηση των πιστωτών.
Έτσι, η ρύθμιση μπορεί να διαμορφωθεί με βάση την κύρια κατοικία και τα οικονομικά στοιχεία του οφειλέτη, ενώ η αξία των λοιπών ακινήτων που θα ρευστοποιηθούν λαμβάνεται υπόψη για τη μείωση της συνολικής οφειλής.
Για τους ευάλωτους και επιλέξιμους οφειλέτες, οι πιστωτές υποχρεούνται να υποβάλουν και αυτή την εναλλακτική πρόταση. Ο οφειλέτης, ωστόσο, δεν είναι υποχρεωμένος να την αποδεχθεί και μπορεί να επιλέξει την πρόταση που προκύπτει από το γενικό καθεστώς του Εξωδικαστικού.
Η απλή υποβολή της αίτησης δεν συνεπάγεται από μόνη της γενική και αυτόματη προστασία της πρώτης κατοικίας.
Η προστασία συνδέεται με την οριστική σύμβαση αναδιάρθρωσης. Από τη στιγμή που αυτή υπογραφεί και εφόσον τηρείται η ρύθμιση, οι πιστωτές που δεσμεύονται από αυτήν δεν μπορούν, σύμφωνα με τους όρους της, να προχωρούν σε πράξεις αναγκαστικής εκτέλεσης ή πλειστηριασμό της κύριας κατοικίας.
Πρόκειται, επομένως, για ειδικό εργαλείο που λειτουργεί στο πλαίσιο του Εξωδικαστικού και όχι για επαναφορά μιας γενικής απαγόρευσης πλειστηριασμών της πρώτης κατοικίας.
Το παράδειγμα που χρησιμοποιείται για να αποτυπωθεί η λειτουργία της νέας δυνατότητας αφορά οφειλέτη με συνολικές υποχρεώσεις 300.000 ευρώ.
Ο συγκεκριμένος οφειλέτης διαθέτει:
- κύρια κατοικία αξίας 150.000 ευρώ,
- λοιπά ακίνητα συνολικής αξίας 50.000 ευρώ.
Επιλέγοντας να διατηρήσει την κύρια κατοικία του και να συναινέσει στη ρευστοποίηση των υπόλοιπων ακινήτων, το παράδειγμα καταλήγει στα εξής:
- αρχικό χρέος: 300.000 ευρώ,
- αξία λοιπών ακινήτων που ρευστοποιούνται: 50.000 ευρώ,
- διαγραφή οφειλής: 150.000 ευρώ,
- τελικό ποσό που απομένει προς ρύθμιση: 150.000 ευρώ.
Η νέα οφειλή μπορεί να αποπληρωθεί σε βάθος χρόνου που φτάνει, ανάλογα με τα δεδομένα της περίπτωσης, έως και τα 35 έτη.
Πρόκειται για ενδεικτικό παράδειγμα και όχι για προκαθορισμένο αποτέλεσμα. Το ύψος της διαγραφής και η τελική δόση υπολογίζονται με βάση τα οικονομικά και περιουσιακά στοιχεία κάθε οφειλέτη και τους κανόνες του μηχανισμού.
Ο Εξωδικαστικός προβλέπει δυνατότητα ρύθμισης οφειλών προς χρηματοδοτικούς φορείς σε έως 420 δόσεις, δηλαδή σε χρονικό ορίζοντα έως 35 ετών.
Για οφειλές προς το Δημόσιο, η ρύθμιση μπορεί να φτάσει έως τις 240 δόσεις.
Ο συνδυασμός μεγαλύτερης διαγραφής και μεγαλύτερης διάρκειας αποπληρωμής μπορεί, επομένως, να μειώσει σημαντικά τη μηνιαία επιβάρυνση. Το τελικό αποτέλεσμα, ωστόσο, διαφοροποιείται ανά περίπτωση.
Η νέα δυνατότητα αφορά στην πράξη οφειλέτες που, πέρα από την κύρια κατοικία τους, διαθέτουν και άλλα ακίνητα. Η επιλογή που έχουν πλέον στη διάθεσή τους είναι να διατηρήσουν το σπίτι στο οποίο κατοικούν, αποδεχόμενοι τη ρευστοποίηση άλλης ακίνητης περιουσίας, ώστε να μειωθεί το χρέος που θα παραμείνει προς ρύθμιση.