ΑΠΔΠΧ: Νόμιμη η αποστολή μαζικού SMS για την έξοδο της 28ης Οκτωβρίου

Νόμιμη έκρινε η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα την αποστολή μαζικού SMS από το Υπουργείο Μεταφορών ενόψει της αυξημένης κυκλοφορίας κατά το τριήμερο της 28ης Οκτωβρίου 2025. Η υπόθεση είχε προκαλέσει αντιδράσεις, καθώς συνολικά 83 πολίτες προσέφυγαν στην Αρχή καταγγέλλοντας την αποστολή του μηνύματος στα κινητά τους τηλέφωνα.

Το SMS περιείχε προειδοποίηση για τον κίνδυνο τροχαίων ατυχημάτων και καλούσε τους οδηγούς να επιδεικνύουν ιδιαίτερη προσοχή στους δρόμους, υπενθυμίζοντας ότι κατά το αντίστοιχο τριήμερο του προηγούμενου έτους είχαν χάσει τη ζωή τους 14 άνθρωποι.

Η Αρχή έκρινε ότι η συγκεκριμένη επικοινωνία εντασσόταν σε δράση άμεσης ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού για την οδική ασφάλεια, με δεδομένη την αναμενόμενη αύξηση των μετακινήσεων.

Κεντρικό ζήτημα στην υπόθεση αποτέλεσε το κατά πόσο απαιτούνταν προηγούμενη συγκατάθεση των παραληπτών.

Όπως προκύπτει από το ισχύον πλαίσιο προστασίας προσωπικών δεδομένων, η συγκατάθεση δεν αποτελεί τη μοναδική νομική βάση για κάθε επεξεργασία. Ο Γενικός Κανονισμός Προστασίας Δεδομένων προβλέπει, μεταξύ άλλων, τη δυνατότητα επεξεργασίας όταν αυτή είναι απαραίτητη για την εκτέλεση καθήκοντος που ασκείται προς το δημόσιο συμφέρον ή στο πλαίσιο άσκησης δημόσιας εξουσίας.

Στην εξεταζόμενη περίπτωση, το περιεχόμενο του μηνύματος δεν είχε εμπορικό ή διαφημιστικό χαρακτήρα ούτε συνδεόταν με κομματική ή πολιτική προβολή. Ο σκοπός του ήταν η πρόληψη τροχαίων δυστυχημάτων και η ενημέρωση των πολιτών για την ανάγκη αυξημένης προσοχής σε μια περίοδο ιδιαίτερα αυξημένης κυκλοφορίας.

Υπό αυτό το πρίσμα, η επικοινωνία δεν αντιμετωπίστηκε ως προωθητικό μήνυμα ανεπιθύμητης επικοινωνίας που θα προϋπέθετε προηγούμενη συγκατάθεση.

Σημαντική παράμετρος ήταν και ο τρόπος με τον οποίο πραγματοποιήθηκε η αποστολή. Το Υπουργείο απευθύνθηκε στις εταιρείες κινητής τηλεφωνίας για την αποστολή των μηνυμάτων, χωρίς, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία της υπόθεσης, να έχει δημιουργήσει και να τηρεί το ίδιο αρχείο με τους τηλεφωνικούς αριθμούς όλων των παραληπτών.

Η κρίση της Αρχής δεν σημαίνει ότι το Δημόσιο μπορεί να αποστέλλει ελεύθερα και χωρίς περιορισμούς μαζικά μηνύματα σε πολίτες.

Κάθε αντίστοιχη επεξεργασία πρέπει να στηρίζεται σε συγκεκριμένη αρμοδιότητα της δημόσιας αρχής και να συνδέεται με σαφή και πραγματικό σκοπό δημοσίου συμφέροντος. Παράλληλα, πρέπει να τηρούνται οι αρχές της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας και να χρησιμοποιούνται μόνο τα δεδομένα που είναι απαραίτητα για τον συγκεκριμένο σκοπό.

Ιδιαίτερη σημασία έχει, επίσης, να μην αποθηκεύονται ή αξιοποιούνται οι τηλεφωνικοί αριθμοί για διαφορετικούς σκοπούς από εκείνον για τον οποίο πραγματοποιήθηκε η αρχική επικοινωνία.

Έτσι, ένα έκτακτο μήνυμα οδικής ασφάλειας ενόψει μιας περιόδου μαζικών μετακινήσεων μπορεί να δικαιολογείται από τον σκοπό προστασίας της ανθρώπινης ζωής. Διαφορετική θα ήταν η αξιολόγηση μιας συστηματικής αποστολής μηνυμάτων, μιας επικοινωνίας με χαρακτήρα πολιτικής προβολής ή περιεχομένου που δεν συνδέεται άμεσα με συγκεκριμένο κίνδυνο ή αρμοδιότητα του Δημοσίου.

Η απόφαση της ΑΠΔΠΧ δεν αποτελεί, πάντως, το τελευταίο στάδιο της υπόθεσης.

Για την αποστολή του SMS είχαν ασκηθεί και διοικητικές αγωγές από πολίτες, οι οποίοι ζητούν χρηματική ικανοποίηση επικαλούμενοι παραβίαση της νομοθεσίας για τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες και την προστασία προσωπικών δεδομένων.

Η κρίση της Αρχής επί των καταγγελιών αποτελεί σημαντικό στοιχείο ως προς τη νομιμότητα της συγκεκριμένης επεξεργασίας, δεν προδικάζει όμως αυτομάτως την έκβαση των εκκρεμών δικαστικών διαδικασιών. Τα διοικητικά δικαστήρια θα εξετάσουν αυτοτελώς εάν πληρούνται οι προϋποθέσεις για θεμελίωση ευθύνης του Δημοσίου και επιδίκαση αποζημίωσης.

Η υπόθεση αναδεικνύει, τελικά, μια κρίσιμη ισορροπία στο πεδίο της προστασίας προσωπικών δεδομένων: η απουσία συγκατάθεσης δεν καθιστά από μόνη της παράνομη κάθε κρατική επικοινωνία. Εκείνο που κρίνεται κάθε φορά είναι εάν υπάρχει νόμιμη βάση, σαφής σκοπός δημοσίου συμφέροντος και εάν η επεξεργασία περιορίζεται σε ό,τι είναι πραγματικά αναγκαίο και αναλογικό.