Παρατηρήσεις της Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων για το νομοσχέδιο του Υπουργείου Δικαιοσύνης
Η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων διατύπωσε τις απόψεις της σχετικά με το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Δικαιοσύνης, το οποίο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, ρυθμίσεις για την αντιμετώπιση των στρατηγικών αγωγών (SLAPP), την εφαρμογή των δικαστικών αποφάσεων από τη Δημόσια Διοίκηση, καθώς και αλλαγές που αφορούν τη λειτουργία των δικαστηρίων και το ένδικο μέσο της αναίρεσης.
Σύμφωνα με την Ένωση, ορισμένες από τις σημαντικότερες διατάξεις του νομοσχεδίου δεν τέθηκαν σε δημόσια διαβούλευση πριν από την κατάθεσή τους στη Βουλή. Η παράλειψη αυτή, κατά την άποψή της, περιορίζει τον θεσμικό διάλογο και δεν συνάδει με τις αρχές της καλής νομοθέτησης, ιδιαίτερα σε ζητήματα που επηρεάζουν την οργάνωση της Δικαιοσύνης και το υπηρεσιακό καθεστώς των δικαστικών λειτουργών.
Αλλαγές στις διοικήσεις των δικαστηρίων
Η Ένωση εκφράζει την αντίθεσή της στην πρόταση αύξησης της θητείας των διοικήσεων των δικαστηρίων από δύο σε τρία έτη, καθώς και στη νέα παράταση της θητείας των υφιστάμενων διοικήσεων συγκεκριμένων μεγάλων δικαστηρίων έως τον Σεπτέμβριο του 2027. Υποστηρίζει ότι οι συνεχείς παρατάσεις υπονομεύουν την αρχή του αυτοδιοίκητου των δικαστηρίων, η οποία αποτελεί βασικό στοιχείο της δικαστικής ανεξαρτησίας.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η διετής θητεία είχε επιλεγεί από τον νομοθέτη ως η καταλληλότερη διάρκεια, ώστε να επιτυγχάνεται ισορροπία ανάμεσα στα δικαστικά και διοικητικά καθήκοντα. Η Ένωση υπενθυμίζει ότι είχε διαφωνήσει και με προηγούμενες παρατάσεις, ζητώντας να μην καταστούν μόνιμη πρακτική.
Επιπλέον, θεωρεί ότι οι πρώην ειρηνοδίκες, οι οποίοι πλέον υπηρετούν στα ενιαία πρωτοδικεία, δεν έχουν ακόμη αποκτήσει τη δυνατότητα συμμετοχής στην εκλογή των διοικήσεων, γεγονός που, κατά την άποψή της, περιορίζει τα υπηρεσιακά τους δικαιώματα. Για τον λόγο αυτό ζητεί από το Υπουργείο να δεσμευθεί ότι δεν θα υπάρξουν νέες παρατάσεις στο μέλλον.
Ρυθμίσεις για απολυθέντες δικαστικούς λειτουργούς
Η Ένωση διαφωνεί επίσης με την προτεινόμενη τροποποίηση που περιορίζει τις δυνατότητες διορισμού απολυθέντων δικαστικών λειτουργών αποκλειστικά στις υπηρεσίες του Υπουργείου Δικαιοσύνης και στις γραμματείες δικαστηρίων και εισαγγελιών. Εκτιμά ότι η αλλαγή αυτή δυσχεραίνει την αξιοποίηση των προσόντων τους σε άλλες δημόσιες υπηρεσίες και αποδυναμώνει έναν θεσμό που λειτουργεί ως εγγύηση της δικαστικής ανεξαρτησίας. Για τον λόγο αυτό προτείνει να διατηρηθεί η δυνατότητα διορισμού τους σε οποιαδήποτε δημόσια διοικητική θέση.
Περιορισμοί στην άσκηση αναίρεσης
Όσον αφορά τις νέες ρυθμίσεις για την αναίρεση, η Ένωση αναγνωρίζει ότι είναι θεμιτή η ενίσχυση του ρόλου του Αρείου Πάγου ως ανώτατου δικαστηρίου και ότι η ύπαρξη μηχανισμού επιλογής υποθέσεων εφαρμόζεται ήδη σε αρκετές ευρωπαϊκές έννομες τάξεις. Θεωρεί επίσης θετικό ότι προβλέπεται διαδικασία αξιολόγησης υποθέσεων με ιδιαίτερη νομική σημασία, ανεξάρτητα από το οικονομικό τους αντικείμενο.
Ωστόσο, επισημαίνει ότι η διατύπωση της σχετικής διάταξης δεν είναι απολύτως σαφής και ενδέχεται να δημιουργήσει ερμηνευτικά προβλήματα. Ειδικότερα, εκφράζεται ο προβληματισμός ότι μπορεί να θεωρηθεί πως ο περιορισμός αφορά και αποφάσεις που απορρίπτουν αγωγές ή υποθέσεις χωρίς χρηματικό αντικείμενο. Για τον λόγο αυτό προτείνεται η ρητή αποσαφήνιση του νόμου, ώστε να αποκλειστεί κάθε ενδεχόμενο παρερμηνείας.
Πηγή: ende.gr