Διαβούλευση για το νομοσχέδιο κατά των SLAPPs
Το Υπουργείο Δικαιοσύνης έθεσε σε δημόσια διαβούλευση το σχέδιο νόμου για την ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1069, με στόχο την προστασία πολιτών, δημοσιογράφων, ερευνητών, ακτιβιστών και οργανώσεων από τις λεγόμενες στρατηγικές αγωγές αποθάρρυνσης της συμμετοχής του κοινού (SLAPPs).
Το νέο πλαίσιο εφαρμόζεται σε ιδιωτικές διαφορές ενώπιον των πολιτικών δικαστηρίων, τόσο σε διασυνοριακές όσο και σε αμιγώς εσωτερικές υποθέσεις, συμπεριλαμβανομένων των διαδικασιών προσωρινής προστασίας και των ανταγωγών. Αντίθετα, εξαιρούνται οι φορολογικές, τελωνειακές και διοικητικές υποθέσεις, οι υποθέσεις ευθύνης του Δημοσίου κατά την άσκηση δημόσιας εξουσίας, οι ποινικές διαδικασίες και η διαιτησία.
Ως καταχρηστική δικαστική διαδικασία (SLAPP) χαρακτηρίζεται εκείνη που δεν αποσκοπεί στη γνήσια προστασία ενός δικαιώματος, αλλά στην αποτροπή, τον περιορισμό ή την τιμωρία της δημόσιας συμμετοχής. Ενδείξεις καταχρηστικότητας αποτελούν, μεταξύ άλλων:
- η υπερβολική ή δυσανάλογη αξία της αγωγής,
- η άσκηση πολλαπλών παρόμοιων αγωγών από τον ίδιο ενάγοντα,
- ο εκφοβισμός ή οι απειλές προς τον εναγόμενο,
- η καταχρηστική χρήση δικονομικών τακτικών για την καθυστέρηση ή τη δυσχέρανση της διαδικασίας.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη για πρόωρη απόρριψη της αγωγής. Ο εναγόμενος θα μπορεί, μέσα σε 30 ημέρες από την επίδοση της αγωγής, να ζητήσει την απόρριψή της ως προδήλως απαράδεκτης ή προδήλως αβάσιμης. Στην περίπτωση αυτή, το βάρος απόδειξης ότι η αγωγή είναι παραδεκτή και βάσιμη μεταφέρεται στον ενάγοντα.
Παράλληλα, ο εναγόμενος μπορεί, κατά τη συζήτηση της υπόθεσης, να ζητήσει από το δικαστήριο να αναγνωρίσει την αγωγή ως καταχρηστική, προσκομίζοντας τα σχετικά αποδεικτικά στοιχεία.
Το νομοσχέδιο προβλέπει και κυρώσεις για όσους ασκούν καταχρηστικές αγωγές. Εφόσον το δικαστήριο διαπιστώσει ότι πρόκειται για SLAPP, μπορεί να επιβάλει στον ενάγοντα χρηματική ποινή ύψους 1% της αξίας του αντικειμένου της αγωγής ή, όταν η διαφορά δεν αποτιμάται σε χρήμα, 5.000 ευρώ, είτε αυτεπαγγέλτως είτε κατόπιν αιτήματος του εναγομένου.
Με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις επιδιώκεται η αποτελεσματικότερη προστασία της ελευθερίας της έκφρασης και της συμμετοχής του κοινού, αποτρέποντας τη χρήση της δικαστικής διαδικασίας ως μέσου εκφοβισμού ή φίμωσης.
Μπορείτε να λάβετε μέρος στη διαβούλευση έως τη Δευτέρα 20 Ιουλίου 2026 και ώρα 9.00 π.μ. στο opengov.gr.