Πολεοδομικές παρατάσεις: συγκεντρωμένος πίνακας με όλες τις ρυθμίσεις που δημοσιεύθηκαν σε ΦΕΚ.
Συγκεντρωτική παρουσίαση όλων των πολεοδομικών παρατάσεων και αναστολών που αφορούν οικοδομικές άδειες και αυθαίρετες κατασκευές, όπως αυτές προβλέπονται από θεσμοθετημένες ρυθμίσεις από το 2008 έως και σήμερα, οι οποίες έχουν οριστικοποιηθεί με νομοθετική παρέμβαση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και δημοσίευση σε ΦΕΚ.
Η αποτύπωση συνοδεύεται από επεξηγηματικές αναφορές στο ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, ώστε επαγγελματίες του τεχνικού και νομικού κλάδου, καθώς και ιδιοκτήτες ακινήτων, να μπορούν να εντοπίσουν με μεγαλύτερη ευκολία τον «μίτο της Αριάδνης» μέσα στο σύνθετο πλέγμα της πολεοδομικής πολυνομοθεσίας.
Όλες οι σχετικές ρυθμίσεις παρουσιάζονται σε αναλυτικό και συστηματοποιημένο πίνακα για άμεση και πρακτική αξιοποίηση.
Οι πρόσφατες ρυθμίσεις που αφορούν τις πολεοδομικές παρατάσεις και αναστολές, όπως διαμορφώθηκαν στην τελική τους εκδοχή μετά την ψήφισή τους από τη Βουλή, περιλαμβάνονται στο Άρθρο 75 του νόμου με τίτλο «Παρατάσεις πολεοδομικών και χωροταξικών ρυθμίσεων».
Οι διατάξεις αυτές έχουν πλέον τεθεί σε ισχύ με τη δημοσίευση του νόμου στο ΦΕΚ Τεύχος Α’ 231/12.12.2025 και αφορούν σημαντικές και κρίσιμες προθεσμίες στο πεδίο της πολεοδομικής και χωροταξικής νομοθεσίας.
Ο πίνακας των πολεοδομικών αναστολών και παρατάσεων
| ΠΑΡΑΤΑΣΕΙΣ – ΑΝΑΣΤΟΛΗ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΘΕΣΜΙΩΝ | ||||
| Αναστολή | Παράταση | Νομοθεσία | ||
| Γνωστοποίηση εκτελεσης προσθετων εργασιων (περιπτ.δ αρθ-28 Ν.4495) | Από 1-3-20 έως 31-3-21 | παρ.α αρθ-152 Ν.4759/20 (ΦΕΚ245/Α/9-12-20) | ||
| Οι προθεσμίες του αρθ-42 του Ν.4495 (αφορά προέγκριση-ΟΑ-ΕΕΔΜΚ) | Από 1-3-20 έως 31-3-21 | Η αναστολή, παρατείνει και τον αντίστοιχο χρόνο ισχύος των πράξεων | παρ.γ αρθ-152 Ν.4759/20 (ΦΕΚ245/Α/9-12-20) | |
| ΟΑ & αναθεωρήσεις τους (με ΠΔ/8-7-93), που δεν είχαν λήξει την 1-3-11 και αυτές που εκδόθηκαν μετά και μέχρι την 1-3-12 (αφορά την παρ.5 του αρθ-50 του Ν.4495) | Μέχρι 31-12-22 | Αρθ-52 Ν.4710/20 (ΦΕΚ 142/Α/23-7-20) | ||
| ΟΑ & ΑΔ & αναθεωρήσεις τους (με ΠΔ/8-7-93, είτε Ν.4030), που εκδόθηκαν από 1-312 έως 31-12-17 (αφορά την παρ.6 του αρθ-50 του Ν.4495) | Μέχρι 31-12-22 | Αρθ-52 Ν.4710/20 (ΦΕΚ 142/Α/23-7-20) | ||
| ΟΑ που εμπίπτουν στην παρ.3α αρθ-6 του ΠΔ8-7-93, προκειμένου να ολοκληρωθούν οι όψεις και η τυχόν στέγη και μετά να ενταθούν στην παρ.5γ του αρθ-42 του Ν.4495 | Μέχρι 31-12-20 | παρ.1 αρθ-54 ΠΝΠ/30-3-20 (ΦΕΚ 75/Α/30-3-20) κύρωση με αρθ-1 Ν.4684/20 (ΦΕΚ 86/Α/25-4-20) | ||
| Η ισχύς των Ο.Α., των αδειών δόμησης και των τυχόν αναθεωρήσεων αυτών που προβλέπονται στις παρ.5 και 6 του άρθρου 50 του Ν.4495/17, καθώς και όσων εκδόθηκαν σύμφωνα με το Ν.4030/11 μετά την 31.12.2017 ή τον Ν.4495/17 έως τις 30.12.2020, παρατείνεται από τη λήξη τους έως τις 31.12.2024. | Μέχρι 31-12-24 | Αρθ-60 Ν.4964/22 (ΦΕΚ 150/Α/30-7-22) | ||
| Η ισχύς των Ο.Α., των αδειών δόμησης και των τυχόν αναθεωρήσεων αυτών που προβλέπονται στις παρ.5 και 6 του άρθρου 50 του Ν.4495/17, καθώς και όσων εκδόθηκαν σύμφωνα με το Ν.4030/11 (A‘ 249) μετά την 31.12.2017 ή τον Ν.4495/17 έως τις 31.12.2021, παρατείνεται από τη λήξη τους έως τις 31.12.2025. | Μέχρι 31-12-25 | Αρθ-99 Ν.5106/24 (ΦΕΚ 63/Α/01-05-24) | ||
| ΟΑ που εμπιπτουν στην παρ.3α αρθ-6 του ΠΔ8-7-93, προκειμένου να ολοκληρωθούν οι όψεις και η τυχον στεγη και μετα να ενταχθουν στην παρ.5γ του αρθ-42 του Ν.4495, παρατείνεται έως την 31η Δεκεμβρίου 2027 | Μέχρι 31-12-27 | Ν.5261/25 (ΦΕΚ 231/Α/12-12-25), άρθρο 75, παράγραφος 1 | ||
| α) Η προθεσμία της περ. γ) της παρ. 2 του άρθρου 51 του ν. 4178/2013 (Α’ 174), περί εκσυγχρονισμού και κτιριακής επέκτασης σε νόμιμες χρήσεις κτιρίων ή εγκαταστάσεων, οι οποίες διατηρούνται, καθώς και σε χρήσεις οι οποίες προβλέπονται από οικοδομικές άδειες που εκδόθηκαν σύμφωνα με το άρθρο 26 του ν. 2831/2000 (Α’ 140), παρατείνεται έως την 31η Δεκεμβρίου 2026 | Μέχρι 31-12-26 | Ν.5261/25 (ΦΕΚ 231/Α/12-12-25), άρθρο 75, παράγραφος 2.α | ||
| β) Η προθεσμία του όγδοου εδαφίου της παρ. 3 του άρθρου 51 του ν. 4178/2013, περί αναστολής της υποχρέωσης μετεγκατάστασης ή απομάκρυνσης πρατηρίων καυσίμων, υγραερίου, φυσικού αερίου και των συνοδών χρήσεων αυτών με νόμιμη χρήση, παρατείνεται έως την 31η Δεκεμβρίου 2026 | Μέχρι 31-12-26 | Ν.5261/25 (ΦΕΚ 231/Α/12-12-25), άρθρο 75, παράγραφος 2.β | ||
| Οι προθεσμίες των περ. α) και β) του τρίτου εδαφίου της περ. ια) του άρθρου 99 του ν. 4495/2017, περί υποβολής δικαιολογητικών υπαγωγής αυθαίρετης κατασκευής ή αυθαίρετης αλλαγής χρήσης στις διατάξεις του ν. 4495/2017, παρατείνονται μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2027 και για τριάντα έξι (36) επιπλέον μήνες από τη λήξη τους, αντίστοιχα | Μέχρι 31-12-27 | Ν.5261/25 (ΦΕΚ 231/Α/12-12-25), άρθρο 75, παράγραφος 3 | ||
| α) Ως προς την προθεσμία του άρθρου 52 του ν. 4710/2020 (Α’ 142), περί ισχύος των οικοδομικών αδειών, των αδειών δόμησης και των τυχόν αναθεωρήσεων αυτών (που προβλέπονται στις παρ.5 και παρ.6 του άρθρου 50 του Ν4495/17 καθώς και όσων εκδόθηκαν σύμφωνα με το Ν-4030/11 μετά την 31-12-2017 ή τον Ν-4495/17 έως την 31-12-2021): | Ν.5261/25 (ΦΕΚ 231/Α/12-12-25), άρθρο 75, παράγραφος 7.α | |||
| αα) η προθεσμία έκδοσης των αναφερόμενων αδειών παρατείνεται, | Μέχρι 31-12-23 | Ν.5261/25 (ΦΕΚ 231/Α/12-12-25), άρθρο 75, παράγραφος 7.α.(αα) | ||
| αβ) η προθεσμία ισχύος τους παρατείνεται, | Μέχρι 31-12-27 | Ν.5261/25 (ΦΕΚ 231/Α/12-12-25), άρθρο 75, παράγραφος 7.α.(αβ) | ||
| β) Η προθεσμία του άρθρου 71 του ν. 4342/2015 (Α’ 143), περί ισχύος οικοδομικών αδειών υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις (ΟΑ με ΠΔ 8/7/93 που αφορούν κτίρια ή εγκαταστάσεις Δημοσίου-ΝΠΔΔ-ΝΠΙΔ-ΟΤΑ ή με μελέτες Αρχιτεκτονικού Διαγωνισμού, ακόμα και αν έχουν λήξει), παρατείνεται έως την 31η Δεκεμβρίου 2027. | Μέχρι 31-12-27 | Ν.5261/25 (ΦΕΚ 231/Α/12-12-25), άρθρο 75, παράγραφος 7.β | ||
| α) Η προθεσμία στο τέλος του εισαγωγικού εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 40 του ν. 4759/2020 (Α’ 245), περί υποβολής αίτησης για έκδοση οικοδομικής άδειας ή προέγκρισης μετά από υποβολή αιτήματος για έκδοση έγγραφης βεβαίωσης, ήτοι η 31η Δεκεμβρίου 2024, η οποία είχε παραταθεί με την περ. στ) της παρ. 1 του άρθρου 35 του ν. 5167/2024 (Α’ 207) έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025, παρατείνεται έως την 30ή Ιουνίου 2026. | Μέχρι 30-06-26 | Ν.5261/25 (ΦΕΚ 231/Α/12-12-25), άρθρο 75, παράγραφος 8.α | ||
| β) Η ισχύς των προεγκρίσεων που εκδίδονται δυνάμει της παρ. 1 του άρθρου 40 του ν. 4759/2020, παρατείνεται έως την 30ή Ιουνίου 2026, σε περίπτωση προγενέστερης λήξης τους. | Μέχρι 30-06-26 | Ν.5261/25 (ΦΕΚ 231/Α/12-12-25), άρθρο 75, παράγραφος 8.β |
Οι πολεοδομικές παρατάσεις στη νέα νομοθετική παρέμβαση του ΥΠΕΝ
Η πρόσφατη νομοθετική ρύθμιση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας εισάγει ένα εκτεταμένο πλέγμα παρατάσεων και αναστολών σε κρίσιμες πολεοδομικές προθεσμίες, καλύπτοντας ζητήματα αυθαιρέτων, οικοδομικών αδειών, εκτός σχεδίου δόμησης και ειδικών περιοχών προστασίας.
Ειδικότερα, οι προβλέψεις αφορούν τα εξής:
Αυθαίρετες κατασκευές και αλλαγές χρήσης
Παρατείνεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027 η προθεσμία υποβολής των απαιτούμενων δικαιολογητικών για την υπαγωγή αυθαίρετων κατασκευών ή αυθαίρετων αλλαγών χρήσης στις διατάξεις του ν. 4495/2017, ενώ για ορισμένες κατηγορίες προβλέπεται και πρόσθετο διάστημα 36 μηνών μετά τη λήξη των αρχικών προθεσμιών.
Παράλληλα, δίδεται νέα χρονική παράταση για την ολοκλήρωση φακέλων υπαγωγής σε παλαιότερα καθεστώτα νομιμοποίησης αυθαιρέτων, όπως ο ν. 4178/2013, καθώς και για υποθέσεις που είχαν αρχικά ενταχθεί στον ν. 4014/2011 και μεταφέρθηκαν μεταγενέστερα στον ν. 4178/2013.
Εκτός σχεδίου δόμηση
Μέχρι τις 30 Ιουνίου 2026 παρατείνεται η δυνατότητα υποβολής αιτήματος για τη χορήγηση έγγραφης βεβαίωσης από την αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης, υπό την προϋπόθεση ότι η αίτηση για έκδοση οικοδομικής άδειας ή προέγκρισης είχε κατατεθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024. Αντίστοιχα, προεγκρίσεις οικοδομικών αδειών που είχαν εκδοθεί παρατείνουν την ισχύ τους έως την ίδια ημερομηνία, εφόσον έληγαν νωρίτερα.
Η ρύθμιση αφορά κυρίως τα λεγόμενα «μικρά εκτός σχεδίου οικόπεδα», δηλαδή γήπεδα που είχαν κατατμηθεί πριν το 1978, με εμβαδό από 750 τ.μ. έως 2 στρέμματα και συγκεκριμένες προϋποθέσεις προσώπου σε οδούς ή σιδηροδρομικές γραμμές.
Άδεια νομιμοποίησης
Παρατείνεται η εξαίρεση από την υποχρέωση έκδοσης «άδειας νομιμοποίησης» για αυθαίρετες κατασκευές ή χρήσεις που εγκαθίστανται έως τις 31 Οκτωβρίου 2025. Ως άδεια νομιμοποίησης νοείται η οικοδομική άδεια ή η έγκριση εργασιών μικρής κλίμακας που εκδίδεται εκ των υστέρων, προκειμένου να νομιμοποιηθούν κατασκευές ή αλλαγές χρήσης που πραγματοποιήθηκαν χωρίς προηγούμενη διοικητική πράξη.
Οικοδομικές άδειες
Θεσπίζονται επιπλέον παρατάσεις διάρκειας ενός ή δύο ετών για διάφορες κατηγορίες οικοδομικών αδειών, μεταξύ των οποίων και άδειες κτιρίων των οποίων έχει ολοκληρωθεί ο φέρων οργανισμός, ώστε να καταστεί δυνατή η ολοκλήρωση όψεων ή στέγης. Οι ρυθμίσεις καταλαμβάνουν άδειες που εκδόθηκαν τόσο με βάση τον ν. 2831/2000 όσο και παλαιότερα νομοθετικά καθεστώτα έως και το 2017.
Πρατήρια καυσίμων
Παρατείνεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 η αναστολή της υποχρέωσης μετεγκατάστασης ή απομάκρυνσης πρατηρίων καυσίμων, υγραερίου και φυσικού αερίου, καθώς και των συναφών χρήσεων που λειτουργούν νόμιμα.
Ειδικές χωρικές ρυθμίσεις
- Υμηττός: Παρατείνεται έως το τέλος του 2026 η αναστολή έκδοσης οικοδομικών αδειών, προεγκρίσεων και εγκρίσεων εργασιών μικρής κλίμακας, καθώς και η εκτέλεση οικοδομικών εργασιών, έως την έκδοση νέου Προεδρικού Διατάγματος προστασίας της περιοχής.
- Μύκονος: Η αναστολή έκδοσης οικοδομικών αδειών παρατείνεται έως την έγκριση του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου και πάντως όχι πέραν της 31ης Δεκεμβρίου 2026.
- Σαντορίνη: Αντίστοιχη αναστολή ισχύει για την περιοχή της Καλντέρας στις νήσους Θήρας και Θηρασιάς, τόσο για νέα κτίσματα όσο και για επεκτάσεις υφιστάμενων κατασκευών, έως την έγκριση του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου και το αργότερο έως το τέλος του 2026.
- Δέλτα Έβρου: Δίδεται προθεσμία έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 για τη νομιμοποίηση αυθαίρετων κατασκευών, ενώ παράλληλα αναστέλλεται η επιβολή κυρώσεων και η εκτέλεση διοικητικών πράξεων κατεδάφισης.
Όπως αποτυπώνονται στο ΦΕΚ
Οι ανωτέρω παρατάσεις και αναστολές εξειδικεύονται με αναφορές σε πλήθος διατάξεων της πολεοδομικής νομοθεσίας (ν. 4067/2012, ν. 4495/2017, ν. 4178/2013, ν. 4759/2020, ν. 5037/2023, ν. 5151/2024 κ.ά.), με συγκεκριμένες ημερομηνίες λήξης που κυμαίνονται από το 2026 έως και το 2027, ανάλογα με το αντικείμενο της ρύθμισης.
Οι παρατάσεις στο ΦΕΚ: δείτε εδώ
Πηγή: https://ecopress.gr/